Artikelen

Miskend of ontkend probleemgebied

EDITIE 1986/10

A. Honig, A.D.M.A.C. Escher, M.A.J. Romme, M.G.G.J. Breuls

Voor de behandeling van de ambulante chronische psychiatrische patiënten zijn nog onvoldoende epidemiologische gegevens omtrent aard en frequentie van somatische aandoeningen beschikbaar. Dit gebrek aan aandacht voor somatische problemen werkt mis...

Kortdurende psychotherapie bij depressies

EDITIE 1986/10

J.M. Prins, W. van Tilburg

Er zijn een drietal hoofdstromen te ontdekken bij de kortdurende psychotherapie voor depressies: Cognitieve Therapie, `Interpersonal Therapy' en Gedragstherapie. Pas de laatste jaren zijn er met betrekking tot deze drie een aantal effectstudies ve...

Ziek of mystiek?

EDITIE 1986/10

J.-M. Decuypere

Veel psychiaters beschouwen mystiek nog 't zij als pathologisch, 't zij als pathogeen. De auteur bespreekt de ziektegeschiedenissen van twee psychotici, beiden geïnteresseerd in esoterische wijsbegeerte. Er wordt geargumenteerd dat hun psychotisch...

Het Follow-up Project Psychotherapeutische Gemeenschappen (8): Eind goed, al goed? Ofwel, hoe gaat het met ex-patiënten tot en met vijf jaar na hun ontslag uit de PTG?

A.M. Koster, J.E.A. Wagenborg

Van een deel van de proefpersonen uit een cohort patiënten die klinische psychotherapie in een psychotherapeutische gemeenschap ondergingen, is het beloop in beeld gebracht aan de hand van de hulpconsumptie gedurende de 5 jaar na ontslag alsmede a...

De paradox van kortdurende (klinische) psychotherapie en regressie

M.P. Bolten

Klinische psychotherapie nodigt, meer dan ambulante behandeling, uit tot vergaande regressie. Voor langdurende behandelingen is dat niet zo'n probleem; dat is het wél als men kortdurend wil behandelen. In dit artikel worden een aantal opties besch...

Het chronische karakter van psychisch onwelbevinden

J. Ormel, R. Sanderman, G. Raats

Om een indruk te krijgen van de chroniciteit van psychische problematiek in de bevolking werd een steekproef van 245 volwassenen driemaal uitvoerig ondervraagd, in 1975, in 1976 en in 1984. Twee gevalsdefinities werden gehanteerd. De meest restric...

Neuropeptiden en depressies

W.M.A. Verhoeven, S. Straus

Sinds de ontdekking van peptiden in de hypofyse en hersenen zijn verschillende klassen van peptiden getoetst op hun mogelijke antidepressieve eigenschappen. Het klinisch onderzoek werd gestimuleerd door enerzijds de symptomatologie van depressies,...

De ontwikkeling van de Functie Observatie Schalen Santpoort

G.T. Koopmans

In dit artikel wordt de ontwikkeling van een observatieschaal waarmee het niveau van functioneren van psychiatrische patiënten kan worden vastgesteld, beschreven. Uiteengezet wordt hoe de inhoudelijke criteria zijn gespecificeerd, welke een leidra...

Conceptuele organisatie in psychose en depressie

P.M.A.J. Dingemans, J.H. Dijkhuis, R. Stobberingh, H. van Engeland, R. Brunt

In dit onderzoek werd onderzocht:

a. in hoeverre unipolaire depressieve en functioneel psychotische psychiatrische patiënten te onderscheiden zijn op de mate van conceptualisering;

b. in hoeverre de mate en kwaliteit hiervan beïnvloed word...

Het Follow-up Project Psychotherapeutische Gemeenschappen (7): Cliënten als beoordelaars van de effectiviteit van hun behandeling

A.M. Koster

De bruikbaarheid van cliëntoordelen bij programma-evaluatie is onderzocht met behulp van directe en indirecte oordelen van ex-cliënten van psychotherapeutische gemeenschappen over zowel de behandeling als hun persoonlijk functioneren. Deze oordele...

De geestelijke gezondheidszorg in Guinee-Bissau: een vergelijking tussen stad en platteland

M.E. Maassen van den Brink, J.T.V.M. de Jong, G.H.M.M. ten Horn

De overheid in Guinee-Bissau is een programma begonnen om geestelijke gezondheidszorg te introduceren als deel van de eerstelijnsgezondheidszorg. Onderzoek is uitgevoerd op het platteland en in de hoofdstad van Guinee-Bissau. Als onderdeel daarvan...

`Diagnostische' criteria, essentieel maar controversieel: overwegingen vanuit een kinderpsychiatrische praktijk

G.F.M.G. Berden

Door de introductie van de DSM-III is er een vernieuwde interesse ontstaan voor het gebruik van diagnostische criteria bij het afgrenzen van classificatiecategorieën. In dit artikel wordt door middel van een op de kinderpsychiatrische praktijk ger...

Het therapeuticum der kleinschaligheid: een onderzoek naar het effect van kleinschalig wonen op de identiteit van chronisch-psychiatrische patiënten

H.J. Wennink

Onderzoek naar de effectiviteit van het `Beschut-Wonen-model' voor chronisch-psychiatrische patiënten levert positieve resultaten op. In kleinschalige voorzieningen (woongroepen van maximaal 9 personen, eigen zit/slaapkamers, rechten en plichten z...

Het gebruik van het Diagnostisch Interview Schema (DIS) bij het vaststellen van psychopathologie bij alcohol- en drugverslaafden

J. van Limbeek, H.F.A. Schalken, P.J. Geerlings, L. Wouters, P.A. de Groot, G. Sijlbing, W. Beelen

In dit artikel worden gegevens uit de literatuur gepresenteerd die betrekking hebben op het vóórkomen van psychopathologie onder alcohol- en drugverslaafden die zich voor behandeling vervoegen bij de hulpverleningsinstellingen. Het belang van deze...

Ontwikkelingen in de psychiatrische classificatie: voorstel voor een prototypische kernclassificatie

A. de Jong, W. van den Brink

De kritiek op de bestaande psychiatrische classificatiesystemen is in de laatste decennia voortdurend toegenomen. Vanuit een theoretisch gezichtspunt zijn drie belangrijke bezwaren te noemen. De interbeoordelaarsbetrouwbaarheid is te laag, de pati...

Objectconstantie: de betekenis voor de behandeling van het gedragsgestoorde kind

W. Matthys

De voorgeschiedenis van residentieel behandelde patiëntjes met langdurig bestaande gedragsstoornissen wordt gekenmerkt door herhaalde separaties van hun weinig beschikbare centrale verzorgers gedurende de eerste levensjaren. Het separatie-individu...

Sociotherapie en psychotherapie in psychiatrische dag- en deeltijdbehandeling volgens de principes van continuïteit in zorg

P.J. Geerlings, J. de Klerk-Roscam Abbing

Nu vanuit de overheid toenemend aangedrongen wordt op versterking en uitbreiding van de voorzieningen voor psychiatrische dag- en deeltijdbehandeling, wordt in onderstaand artikel verslag gedaan van een nieuwe vorm van psychiatrische dag- en deelt...

Thematische analyse van literaire werken vanuit een psychoanalytisch gezichtspunt

R.A. Pierloot

Thematische analyse van literaire werken vanuit een psychoanalytische gezichtshoek gaat uit van de vooropstelling dat, in de inhoud van deze werken, zekere verdrongen infantiele fantasmen kunnen worden ontdekt. Freud en sommige van zijn leerlingen...

De psychiatrische kliniek als psychologisch kraamcentrum

R.M. Bruijel

Leven impliceert verliezen. Het vermogen om te verliezen hangt samen met de mate waarin de problemen van de separatie-individuatiefase in de vroegste jeugd zijn doorgewerkt. Dit artikel beschrijft hoe onopgeloste separatie-individuatieproblemen zi...

Ziekte, ziekte-inzicht en ziektegedrag in het kader van de psychiatrie

P.P.G. Hodiamont, P.G.M. Peer, P.H.J.M. Heyendael

Dit artikel beschrijft een aantal theoretische en empirische verbanden tussen de termen geestesziekte, ziekte-inzicht en ziektegedrag. Na een tour d'horizon langs deze begrippen worden de resultaten gepresenteerd van een bevolkingsonderzoek in de ...

Negatieve symptomen en schizofrenie: een literatuurstudie

T. Kuipers, N. Ruigewaard, W. van Tilburg

In de context van een hernieuwde interesse in de zogenaamde negatieve symptomen en schizofrenie werden recente researchgegevens bestudeerd. De auteurs plaatsen historische kanttekeningen en zij vermelden gegevens betreffende gevonden correlaties m...

Drie interpretaties van afweermechanismen

J. van Heerden

Het behoort tot de gangbare psychologische kennis dat mensen afweermechanismen in werking kunnen stellen teneinde zich te beschermen tegen bedreigende wensen en gedachten. Toch is het niet duidelijk in hoeverre men gerechtigd is afweer als een mec...

Paranormaal of ziekelijk?

J.J.C. Marlet

Aan de hand van casuïstiek wordt een indruk gegeven van wat zich voordoet in het raakvlak van psychopathologie en parapsychologie. Deze praktijkervaringen geven de auteur aanleiding erop te wijzen dat een globale oriëntering in de parapsychologie ...

De geschiedenis van de psychoanalyse in Nederland: een hermeneutische en een retorische lezing

EDITIE 1986/3

L. Aerts

Naar aanleiding van twee recent verschenen werken over de geschiedenis van de psychoanalyse in Nederland wordt de verhouding tussen de wetenschapsgeschiedenis en -sociologie geschetst binnen de omlijning van een hermeneutisch model. De historicus ...