Tijdschrift voor Psychiatrie

A.T.F. Beekman

De psychiatrie is bij uitstek een vak waar gen en omgeving bij elkaar komen (Giangrande e.a. 2022). Omgevingsfactoren en sociale context zijn op alle niveaus sterk verweven met het ontstaan, beloop en de gevolgen van psychiatrische aandoeningen. V...

De dagelijkse praktijk van een FACT-team: resultaten van een experience-samplingstudie

K.H. Westen, P. Peeters, S. Landers, H. Kroon, Ph. Delespaul

Flexible assertive community treatment (FACT) is een in Nederland wijdverspreid model voor ambulante behandeling en begeleiding van mensen met als (zorg)indicatie ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA; Delespaul & consensusgroep 2013). Het mod...

Functioneren van ouders en jongeren na gezinsinterventie Ouderschap met Liefde en Grenzen

J. van Horn, J. Wilpert, F. Buffing

Uit onderzoek van Health Behavior in School aged Children (HBSC) blijkt dat 14% van de leerlingen gedragsproblemen heeft, waaronder ongehoorzaamheid, agressief gedrag, liegen en stelen (Stevens e.a. 2017). Er is sprake van ernstige gedragsprobleme...

Symptoommonitoring bij psychiatrische patiënten in de palliatieve fase

H. de Kam, J. Deenik

Wanneer mensen met een psychiatrische stoornis een ongeneeslijke lichamelijke ziekte krijgen, is tijdige, zorgvuldige monitoring van lichamelijke en psychische symptomen essentieel (Chovinov e.a. 2012; McNamara e.a. 2018). Systematische symptoommo...

Vertaalt de sterke sociale gradiënt van de ggz zich in een uniform sterke samenhang tussen ggz en sociale zorg?

J. van Os

Ongeveer een derde van de variatie in ggz-kosten, maar niet die van medisch-specialistische zorg (figuur 1), is in Nederland grotendeels terug te voeren op sociaal-demografische verschillen tussen regio’s (van Os 2019; van Os & Mulder 2021). Medis...

Klinische Praktijk

Onderbelichte, potentieel dodelijke gastro-intestinale bijwerkingen van clozapine

P.C.F. van Haaren, P.R. Zwanenburg, E.R. Hendriks, F.L. Gerritse

Clozapine neemt gezien zijn superieure effectiviteit een belangrijke plaats in bij de behandeling van schizofreniespectrumstoornissen en is een zeer belangrijke behandeloptie bij therapieresistente schizofrenie. Naast zijn belangrijke rol in de be...

Klinische Praktijk

Niet-convulsieve status epilepticus bij een man met chronische alcoholafhankelijkheid

S. Theyskens, W. Van Paesschen

Niet-convulsieve status epilepticus (NCSE) wordt wel een great masquerader genoemd, waarvan de expressievormen zich bevinden in het schemergebied tussen neurologie en psychiatrie. Ondanks inclusie in menig differentiaaldiagnose, kan de aandoening ...

Referaat

Therapieresistentie na een eerste psychose

S.E. Mann, J.D. Blom

Hoe vaak treedt therapieresistentie op na een eerste psychose? Om deze vraag te beantwoorden verrichtten Siskind e.a. (2021) een systematische review en meta-analyse van de literatuur over medicamenteus behandelde eerste psychosen. Zij identificee...

Nederlands-Vlaams toponderzoek

Schizofrenie en hart- en vaatziekten; de rol van genen en causaliteit

R.R. Veeneman

Waarom dit onderzoek?

Mensen met schizofrenie leven gemiddeld 15 jaar korter, grotendeels ten gevolge van een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Op dit moment is er maar beperkt begrip van de onderliggende processen die leiden tot de correl...

Psychiatrie van de Toekomst

Kunnen we met machine learning de behandeluitkomst bij depres-sieve stoornissen voorspellen?

J.M. van der Wal R. Quagebeur

Waarom dit onderzoek?

Ondanks een arsenaal aan behandelopties voor depressieve stoornissen, blijkt het in de praktijk soms lastig om een behandeling te kiezen die goed aanslaat. Machine learning, een vorm van kunstmatige intelligentie waarbij al...

De dagelijkse praktijk van een FACT-team: resultaten van een experience-samplingstudie

K.H. Westen, P. Peeters, S. Landers, H. Kroon, Ph. Delespaul

20 mei 2022

Psychiatrie en COVID-19

Ervaringen van ouders met afstandsonderwijs tijdens COVID: effecten op kinderen met en zonder psychische problemen

A.I. Staff, A.B.M. Fuermaier, B.J. van den Hoofdakker, M. Luman, L.B. Thorell, T.J. Dekkers

21 juni 2022

Achtergrond

De COVID-19-pandemie leidde tot verschillende lockdowns waarbij in 2020 en 2021 scholen werden gesloten en kinderen afstandsonderwijs kregen.

Doel

Onderzoeken hoe ouders de effecten van afstandsonderwijs op het welzijn van hun kind ...

Reactie op ‘Het veronachtzaamde ‘zelf’ bij schizofrenie’

Nederlands-Vlaams toponderzoek

16 november 2022

De realiteit van waanervaring bij schizofrenie: kwalitatief fenomenologisch onderzoek

10 januari 2023

J. Feyaerts

Waarom dit onderzoek?

Wanen bij schizofrenie worden doorgaans benaderd als empirisch foutieve overtuigingen over de alledaagse realiteit. Binnen de fenomenologische psychiatrie suggereert men echter dat we wanen beter kunnen begrijpen binnen een ...

Opinie

Somatisch-symptoomstoornis: een grote, maar onderschatte psychiatrische stoornis

L.M. Tak, M. Chrispijn, J.G.M. Rosmalen

12 oktober 2023

In een overleg met het onderwijsbureau van de NVvP evalueerden we de cursus ‘Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen’. Een somatisch-symptoomstoornis (DSM-5) kan geclassificeerd worden als er sprake is van één of meer aanhoudende licham...

Essay

Hoogste tijd voor onderzoek naar het afbouwen van onderhoudsbehandeling voor bipolaire stoornissen

A. Dols, H. Mathijssen, R.W. Kupka, E.J. Regeer

10 mei 2024

Een klinisch dilemma

‘Hoe lang moet ik deze onderhoudsmedicatie nog blijven gebruiken?’

Na het doormaken van een eerste (hypo)manische episode wordt meestal een bipolaire stoornis gediagnosticeerd/geclassificeerd, wat wordt beschouwd als een bli...

Reactie op ‘Nuancering en correctie van enkele aannames over traumagerichte behandeling bij persoonlijkheidsstoornissen’

A. van den End, A. Snoek, A.T.F. Beekman, K. Thomaes

1 oktober 2025

Met belangstelling hebben wij het artikel van collega’s Hutsebaut en Van den Bosch gelezen.¹ Wij beamen de nadruk op het belang van een kritische beschouwing van de plaats van traumagerichte interventies binnen de behandeling van persoonlijkheidss...

Lees verder

De beperkte betekenis van objectiviteit in de ggz

A. Hafkenscheid, J.J. van Os

17 oktober 2025

‘Van onderbuik naar onderbouwd’: met deze fraaie alliteratie als titel pleit Nina Grootendorst in haar redactioneel in het Tijdschrift voor Psychiatrie voor de herwaardering van de psychometrie als vast onderdeel van de klinische praktijk.¹Zij co...

Lees verder

Reactie op ‘Diagnostiek bij suïcidaliteit: van voorspellen naar voorkómen’

M. Jongkind, B. van den Brink, R.F.P. de Winter

5 december 2025

Het doel van de hulpverlener bij het uitvragen van suïcidaliteit is niet om zonder enige twijfel een suïcide te voorkomen of te voorspellen. Veel meer is het doel een constructieve samenwerking te ontwikkelen en interventies te plaatsen die de ...

Reactie op: themanummer Diagnostiek anno 2025

19 november 2025

A. Fouwels

Allereerst wil ik mijn waardering laten horen voor een buitengewoon relevant en interessant themanummer: Diagnose in de Psychiatie. Het is uit mijn hart en hoofd gegrepen!

In 1991 begon ik aan de opleiding tot psychiater in het AMC. Daar werd...

Lees verder

Redactionele mededeling

GEZOCHT: HOOFDREDACTEUR TIJDSCHRIFT VOOR PSYCHIATRIE

12 januari 2026

Heeft u inspirerende ideeën voor de toekomst van het Tijdschrift voor Psychiatrie? Vindt u het belangrijk om actuele wetenschappelijke ontwikkelingen uit te dragen naar uw collega’s? Brengt u graag manuscripten tot een hoge kwaliteit? Houdt u va...

Reactie op 'Een bijzondere hallucinatie bij de ziekte van Parkinson; reduplicatie of misidentificatie?'

17 februari 2026

H.N. Sno

Met de casusbeschrijving van een 75-jarige patiënt met de ziekte van Parkinson en wat Van Zadelhoff e.a. noemen een psychotische verdubbelingservaring vestigen de auteurs de aandacht op een aantal even intrigerende als onalledaagse psychiatrische ...

Lees verder

Reactie op ‘Heeft de e-sigaret een plaats als rookstopmiddel binnen de ggz?’

D.M. van der Velde, J.M. Vermeulen

27 maart 2026

Met interesse lazen wij het redactioneel van Marianne Destoop over de plaats van de e-sigaret als rookstopmiddel binnen de ggz. Dit is een zeer relevant onderwerp gezien de aanhoudend hoge rookprevalentie die gepaard gaat met somatische ziektelast...

Lees verder

Reactie op: 'HoNOS-normgegevens voor patiënten met EPA in acute opname, langdurige klinische zorg en FACT-zorg'