Artikelen

De descriptieve en de structurele pathologie van de borderline-patiënt

F. de Jonghe

In dit artikel worden een aantal aspecten besproken van het concept `borderline'. Met name wordt ingegaan op de vraag: `What borders on what?' Een verband wordt gelegd tussen de descriptieve aspecten van de psychiatrie, met als voorbeeld het conce...

Borderline- en schizotypische stoornis bij adolescenten

M. Meijer, Ph.D.A. Treffers

In dit artikel wordt, aan de hand van de literatuur, een inventarisatie gemaakt van fenomenologie, psychodynamiek, classificatie, etiologie en beloop van de borderline- en schizotypische pathologie bij adolescenten. Veel van wat bekend is van deze...

A la recherche du... déjà vu

H.N. Sno, D.H. Linszen

De déjà-vu-ervaring is een verschijnsel dat frequent en niet alleen bij (psycho)pathologische stoornissen kan voorkomen. Het kan omschreven worden als de beleving een bepaalde situatie of sensatie al eens eerder meegemaakt te hebben, terwijl men z...

Psychofarmaca in Beschut Wonen, 1982-1984

J.T.P.M. Dres, H.J. Wennink

De literatuur over het gebruik van psychofarmaca in woonvoorzieningen voor chronisch psychiatrische patiënten wordt besproken aan de hand van gegevens over settingen en populaties, het psychofarmacapakket, de polyfarmacie, de interacties tussen ps...

Van stichting naar genezing

M. van Ommen

Dit artikel beschrijft de ontwikkeling van het Nederlandse confessionele psychiatrische ziekenhuis rond de eeuwwisseling. De structuur van en de machtsverhoudingen binnen de organisatie van het rooms-katholieke en Nederlands-hervormd ziekenhuis wo...

Krankzinnigheid, diagnostiek in wettelijk perspectief?

A. Kaasenbrood

In het kader van een exploratief veldonderzoek werd nagegaan hoe de psychiatrische diagnostiek wordt toegepast bij de vaststelling van krankzinnigheid. Het begrip krankzinnigheid wordt door de wet niet gedefinieerd. In de praktijk blijken de psych...

De psychiatrische betekenis van de lokalisatie van cutane artefacten

M. van Moffaert

De psychiatrische betekenis van dermatitis artefacta (zelfgeprovoceerde huidletsels die in de consultatie als een authentieke dermatose worden voorgesteld) verschilt naargelang van de lokalisatie. Cutane artefacten in hoofd- en halsstreek, op de l...

Recente psychologische hypothesen en theorieën over cognitieve stoornissen bij schizofrenie

B Schmand, T. Kuipers, M. Kuilman

Dit artikel geeft een overzicht van psychologische theorieën, die schizofrene symptomen verklaren vanuit defecten in snelheid of capaciteit van de cognitieve informatieverwerking, of vanuit lacunes in het profiel van psychologische vaardigheden. V...

De betekenis voor life-events in de anamnese en in het bijzonder het verlies van een ouder tijdens de puberteit

A.J. Beekman, W.F. Maillette de Buy Wenniger

Wij beschrijven onze ervaring met in de kliniek opgenomen patiënten, waarbij bepaalde gegevens uit de biografie verkregen pas begrepen kunnen worden in een gesprek met het gezin van oorsprong. Wij beperken ons in dit artikel tot de betekenis van h...

Epilepsie en agressie

H. Omloo-Visser, T.C.A.M. Woerkom

De vraag wat agressie te maken heeft met epilepsie is een gecompliceerde. Agressie komt vaker dan gemiddeld voor bij patiënten die aan epilepsie, en dan met name partiële epilepsie met complexe symptomatologie, lijden. Het gaat vooral om intericta...

Aspecten van milieutherapeutische regelkunde

C. Janzing

Het sturen van een klinische en/of semi-murale behandeleenheid vereist een bepaald soort regelkunde. Deze regelkunde komt op veel vlakken overeen met gangbare _ bedrijfskundige _ managementopvattingen, maar heeft ook duidelijke, daarvan onderschei...

Angst- en stemmingsstoornissen bekeken met behulp van de SCL-90, een zelfbeoordelingsklachtenlijst, in het licht van de revisie van de DSM-III-classificatie

E.A.M. Knoppert-van der Klein, T.S.O.M. Hiddema

Angstklachten en depressieve verschijnselen komen vaak gezamenlijk voor. Dit blijkt ook bij het bekijken van angst- en stemmingsstoornissen met behulp van de SCL-90, een zelfbeoordelingsklachtenlijst. De revisie van de DSM-III waardoor het mogelij...

Onderzoek naar het psychoanalytisch behandelkader

R. Wille, F. Verhage

Er is weinig systematisch onderzoek verricht naar het psychoanalytisch behandelingskader. Vanuit metatheoretisch standpunt is het echter van belang om de variabelen van het psychoanalytische behandelingskader experimenteel psychologisch te onderzo...

Behandeling van letale katatonie met dantroleen en elektroconvulsietherapie

W.A. Zwaan, W.A. Nolen

De meest effectieve behandeling van letale katatonie, een levensbedreigende complicatie van een (affectieve) psychose gepaard gaande met katatone opwinding en hyperthermie, is volgens de literatuur elektroconvulsietherapie (ECT). In dit artikel wo...

Depressie en non-verbale communicatie

A.L. Bouhuys, A.J. Vrugt

Het belang van systematische kennis van non-verbale communicatie van psychiatrische patiënten wordt benadrukt. Het artikel beperkt zich tot non-verbale communicatie van depressieve patiënten. Er zijn verschillende interactionele modellen ontwikkel...

De rol van de psychiater in de extramurale geestelijke gezondheidszorg

R. Giel, G.H.M.M. ten Horn, L.M. Ram, S. Sytema

Een cohort van 335 extramurale patiënten werd gedurende een half jaar met ons psychiatrische register vervolgd teneinde uit te vinden of we konden voorspellen wie vooral met een psychiater in contact kwam. Bij de APZ-polikliniek was dit eigenlijk ...

Voortijdige beëindiging van behandeling

J.A. Kool, N. Sijben

Het verschijnsel drop-out uit behandeling is welbekend. De betekenis van dit fenomeen én oorzakelijke factoren blijken onvoldoende onderzocht te zijn. Veelal wordt verondersteld dat de patiënt voortijdig een therapie beëindigt, wanneer deze onvold...

Sociale psychiatrie vanuit transcultureel perspectief

J.T.V.M. de Jong

De WHO Collaborative Study on Strategies for Extending Mental Health into Primary Health Care

inspireerde tot de ontwikkeling van een sociaal-psychiatrisch programma in Guinee Bissau. De resultaten van het epidemiologisch onderzoek dat de basis ...

Serum L-tryptofaan en competitieve aminozuren bij depressieve patiënten

M. De Hert, R. Claes, P. Cosyns, E. Suy

L-tryptofaan (L-TRP) en de competitieve aminozuren valine, leucine en tyrosine werden bepaald in 120 niet-depressieve en 107 depressieve patiënten, onderverdeeld volgens DSM-III als mineure depressie (309.00, 300.40, 296.82), depressie in engere z...

De psychosociale kant van rampen

R. Giel

Men kan rampen bezien als elementaire verstoringen van het sociale weefsel waarin individuen of groepen functioneren, of ook als een radicaal afscheid van de gebruikelijke verwachtingspatronen. In dit artikel worden de opeenvolgende fasen van ramp...

Subjectieve cognitieve stoornissen en psychofysiologische afwijkingen bij psychotische patiënten tijdens een acute episode

R.J. van den Bosch, N. Rozendaal

Dit onderzoek betreft de relaties tussen subjectief ervaren cognitieve disfunctie (in de zin van `basissymptomen') en een aantal psychofysiologische maten: de volgbewegingen van de ogen, langzame hersenpotentialen, een reactietijdlatentie. Van dez...

Definitie en operationalisatie van psychoserecidief: het gebruik van de korte psychiatrische beoordelingsschaal (BPRS)

P.M. Dingemans, D.H. Linszen

In dit artikel wordt de onderzoeksliteratuur met betrekking tot definitie en operationalisatie van een psychoserecidief en de plaats van de BPRS daarin besproken. Op grond van de onderzoeksliteratuur is een zinvol onderscheid te maken tussen de zo...

Humane immunodeficiëntie virus (HIV)-infectie en de psychiater

H.N. Sno, J.G. Storosum, J.A. Swinkels

Een HIV-infectie kan gecompliceerd worden door zowel psychogene als organische psychiatrische verschijnselen. Diagnostiek en behandeling worden besproken. Specifieke of tot nu toe onbekende psychiatrische syndromen doen zich niet voor.

Bij 32 ...

Vroegkinderlijk autisme en neuropeptiden

J.K. Buitelaar

Aangenomen wordt dat de symptomen van vroegkinderlijk autisme een biologische basis hebben. In dit kader wordt dierexperimenteel onderzoek op het gebied van het pro-opiomelanocortine (POMC)-systeem gerefereerd dat verricht is naar de neurobiologis...