Artikelen

EDITIE 1996/2 Themanummer Dissociatieve Stoornissen

Trauma en dissociatie bij borderline-persoonlijkheidsstoornissen

S. Vuchelen, J. van der Linden, W. van der Eycken, G. Pieters

Het voorkomen van traumatische ervaringen en dissociatieve klachten bij patiënten met een borderline persoonlijkheidsstoornis (n = 32) werd onderzocht aan de hand van een gestructureerd interview en vragenlijsten. Zoals gerapporteerd in de literat...

EDITIE 1996/2 Themanummer Dissociatieve Stoornissen

Dissociatieve stoornissen en gezinstherapie

D.A.J. de Wachter, A. Lange

In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de literatuur over dissociatieve stoornissen en gezinstherapie. Ondanks de grote hoeveelheid publikaties op beide terreinen afzonderlijk is het overlappende veld weinig onderzocht. Naast een mogelijke...

State of the art

A.J.L.M. van Balkom, P. van Oppen

In dit literatuuroverzicht worden diagnose, epidemiologie, etiologie, meetinstrumenten en behandeling van obsessieve compulsieve stoornis (OCS) besproken. De diagnose OCS wordt voornamelijk gesteld op grond van de anamnese, en kan betrouwbaar gesc...

Het nut van bepaling van bloedspiegels van antidepressiva in de klinische praktijk

P. Moleman, J.A. Bruijn, J.H.M. Tulen

Bij de discussie of bepaling van bloedspiegels van antidepressiva nuttig is moet onderscheid worden gemaakt tussen de vraag of er een relatie bestaat tussen bloedspiegel en therapeutisch effect en of het nuttig is hiervan gebruik te maken bij de i...

Met het oog op morgen: een overzicht van EMDR-studies

P.G. van der Velden, R.J. Kleber

De Eye Movement Desensitization Reprocessing (EMDR) is een recentelijk door Shapiro ontwikkelde psychotherapeutische techniek voor de behandeling van PTSS-klachten. In dit artikel wordt een overzicht geboden van 27 empirische studies naar de EMDR-...

Het syndroom van Charles Bonnet

R.J. Teunisse, F.G. Zitman

Dit artikel behelst een literatuurstudie over het syndroom van Charles Bonnet. Ter illustratie worden de verschijnselen beschreven zoals deze zich voordeden bij een oudere zenuwarts. Het syndroom van Charles Bonnet wordt gekenmerkt door het optred...

Geloof en wetenschap in de psychoanalyse

C.P.F. Lemke

In dit artikel verplaatst de auteur - als psychiater in opleiding - het al lang bestaande dispuut of het psychoanalytische denken nu een wetenschap of geloof is, `naar binnen'. Als psychotherapeut in wording, kennismakend met de psychoanalytische ...

EDITIE 1994/10 Neurobiologisch onderzoek bij schizofrenie

Genetische epidemiologie van schizofrenie

C.J. van Oel, H.W. Hoek, R. Kahn

De etiologie van schizofrenie is nog onvoldoende duidelijk. Omdat de concordantie tussen monozygote tweelingen (48%) hoger is dan die tussen dizygote tweelingen (17%), lijkt er in elk geval sprake te zijn van een genetische component. Onderzoek bi...

EDITIE 1994/10 Neurobiologisch onderzoek bij schizofrenie

In-vivo morfologisch hersenonderzoek bij patinten met schizofrenie

W.F.C. Baar, H.E. Hulshoff, R. Kahn

In-vivo morfologisch hersenonderzoek bij patiënten met schizofrenie met computer tomografie- en magnetische resonantie imaging-technieken heeft informatie opgeleverd waaruit blijkt dat schizofrenie waarschijnlijk in de eerste plaats een hersenaand...

EDITIE 1994/10 Neurobiologisch onderzoek bij schizofrenie

Non-monoaminerge systemen bij schizofrenie

B.N.M. van Berckel, J.M. van Ree, R. Kahn

Vooral monoaminerge systemen, met name dopaminerge systemen, hebben in het onderzoek naar de ontstaanswijze en behandeling van schizofrenie veel aandacht gekregen. Er is daarentegen slechts weinig bekend omtrent het aandeel van diverse niet-monoam...

EDITIE 1994/10 Neurobiologisch onderzoek bij schizofrenie

Beeldvorming van fysiologische processen bij schizofrenie: PET en SPECT

J.W. Louwerens

In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de ontwikkelingen op het gebied van beeldvorming van fysiologische processen bij schizofrenie door middel van emissie tomografische technieken. De techniek en de mogelijkheden van deze vormen van "neu...

EDITIE 1994/10 Neurobiologisch onderzoek bij schizofrenie

Foetale ontwikkeling en schizofrenie: evidentie uit post mortem onderzoek

L.M. Talamini, J. Korf

Post mortem onderzoek heeft dusver geen, of weinig, consistente aanwijzingen geleverd voor een dopaminerge pathogenese van schizofrenie. Wel is er evidentie voor een aandoening van de limbische allocortex, met name van het entorhinale gebied. Gezi...

EDITIE 1994/10 Neurobiologisch onderzoek bij schizofrenie

Dopamine en serotonine bij schizofrenie

R. Kahn, H.G.M. Westenberg

Oorspronkelijk is gepostuleerd dat schizofrenie een gevolg zou zijn van verhoogde aktiviteit van het dopaminesysteem in de basale ganglia. Deze hypothese was voornamelijk gebaseerd op het werkingsmechanisme van neuroleptica, en het gegeven dat dop...

Is moclobemide bij therapieresistente depressie een alternatief voor tranylcypromine?

J. Vink, W.A. Nolen, M. Verbraak

Verslag wordt gedaan van ervaringen opgedaan bij het overschakelen van de klassieke MAO-remmer tranylcypromine op de MAO-A-remmer moclobemide bij patiënten met een depressie in engere zin die, na eerder niet goed te hebben gereageerd op behandelin...

Een depot- en lithiumpoli als onderdeel van Riagg-programma's voor chronici

R.H.J. Hornsveld, M.B.J. Blom

In dit artikel wordt beschreven hoe op Riagg Westhage een programmatisch zorgaanbod aan chronisch-psychiatrische patiënten gestalte krijgt. Doelstelling daarbij is de ontwikkeling van een breed, maar tegelijkertijd gedifferentieerd, ambulant aanbo...

Zelfbinding in de psychiatrie

R.L.P. Berghmans

In dit artikel worden de mogelijkheden van zelfbinding in de psychiatrie verkend. Door middel van een zelfbindingscontract of -overeenkomst kan een persoon, wetend of vermoedend dat hij in de toekomst opnieuw psychisch zal decompenseren, gerichte ...

Acute psychiatrie per telefoon: ear-to-ear contact

H.N. Sno

De telefoon lijkt een bij uitstek geschikt hulpmiddel om acute psychiatrische zorg te verlenen. De voordelen van telefonische contacten verklaren waarschijnlijk deels de toenemende behoefte aan telefonische hulpdiensten. Op grond van de speciale v...

Pleidooi voor subjectiviteit

S. de Jong

In dit artikel wordt betoogd dat onderzoek en behandeling in de psychiatrische praktijk hun startpunt zouden moeten vinden in de subjectiviteit van de patiënt. In een korte schets wordt een pleidooi gehouden voor `subjectiviteit' als wetenschappel...

De prevalentie van angststoornissen bij ouderen

A.W.A. Vermeulen, A.T.F. Beekman, M.L. Stek, R. van Dyck

In deze literatuurstudie worden onderzoeksgegevens over de prevalentie van angststoornissen bij ouderen besproken. Bij de vergelijking van het beperkte aantal studies van de afgelopen decennia blijkt een grote spreiding van de uitkomsten. De versc...

Urbanisatie en de relatie met psychiatrische opnames

J. Dekker, J. Peen, J. Iping, F. de Jonghe

In dit onderzoek staat de relatie tussen urbanisatie en psychiatrische opnames centraal. Van alle Nederlandse gemeenten is in 1991 de urbanisatiegraad bepaald, evenals de opname-incidentie in een APZ, PAAZ of PUK. De incidentie is berekend door he...

Een nieuw perspectief: voorspellers voor vervangende zorg voor langdurig opgenomen patiënten

R. Schellings, M.J. Haveman, O.H. Brook

In dit artikel wordt verslag gedaan van de eerste fase van een onderzoek naar de effecten van vervangende zorg bij langdurig opgenomen psychiatrische patiënten. Centraal staat de vraag wie, volgens het oordeel van het behandelteam, in aanmerking k...

Diagnostiek van persoonlijkheidsstoornissen

G. Ouwersloot, W. van den Brink, R.F.W. Diekstra, C.A.L. Hoogduin

Zes in Nederland beschikbare meetinstrumenten voor de diagnostiek van persoonlijkheidsstoornissen worden vergelijkenderwijs beschreven: de PDQ-R, MCMI (-II), VKP, IPDE, SIDP-R en SCID-II. Er wordt ingegaan op hun meetpretentie (ICD-10, DSM-III, DS...

`Werken aan contact' als leidmotief van de wekelijkse afdelingsvergadering in residentiële psychosenzorg

D. van Werde

De rode draad van een patiëntenvergadering in residentiële psychosenzorg is het tot stand brengen en verstevigen van affectief contact, communicatief contact en van elementair contact met de realiteit: met personen, plaatsen, dingen en gebeurtenis...

Focus

H.N. Sno, W.R.N. de Boer

In dit artikel wordt een voorstel omtrent de opleidingsrichtlijnen en het cursorisch onderwijsprogramma consultatieve psychiatrie ter discussie voorgelegd aan een zo breed mogelijk forum. De richtlijnen betreffen achtereenvolgens de opleiding, de ...