Artikelen

`Expressed emotion (EE)' en patiëntgebonden kenmerken als risicofactoren voor psychoserecidief bij schizofrene stoornissen

D.H. Linszen, P.M.A.J. Dingemans, W.F. Scholte, M.E. Lenior, A.J.W. van der Does, M.A. Nugter

In het kader van een prospectief experimenonderzoek, waarin een standaard individuele behandeling werd gecontrasteerd met gezinsinterventies, werd de rol van `expressed emotion (EE)' als predictor van psychoserecidief onderzocht. Het onderzoek von...

De structuur van de psychotherapeutische relatie

J.A.M. de Kroon

Om tot een karakterisering van de psychotherapeutische relatie te komen, wordt eerst stilgestaan bij het statuut van het subject als reflexief subject dat niet geheel en al met zichzelf samenvalt. De hiermee samenhangende afstand tot zichzelf is t...

Religiositeit en depressieve symptomen bij ouderen

A.W. Braam, A.T.F. Beekman, D.J.H. Deeg, W. van Tilburg

Bij 172 inwoners van 55-89 jaar van Sassenheim is onderzocht of er aanwijzingen bestaan dat religiositeit depressieve symptomen bevordert, tegengaat of alleen onder bepaalde omstandigheden beïnvloedt. Religiositeit wordt daarbij geoperationaliseer...

Onderzoek met de CPRS in Nederlandse vertaling

J.G. Goekoop, E.A.M. Knoppert-van der Klein, T. Hoeksema, A.H. Zwinderman

De CPRS is een flexibel en economisch instrument, dat tegelijkertijd algemene screening, intensiteitsbeoordeling en multidimensionele beschrijving mogelijk maakt. De Nederlandse versie heeft een vergelijkbare betrouwbaarheid als de Duitse. De vijf...

Een gecompliceerde behandeling van letale katatonie

B. Verwey, J.G. Goekoop

De beschrijving van een gecompliceerde behandeling van een patiënte met letale katatonie illustreert de waarde van de combinatie van de toepassing van elektroconvulsietherapie met dantroleen, maar ook de beperking van deze methode. Daarnaast lijke...

Lichttherapie bij seizoengebonden stemmingsstoornissen

E.C. van IJken, A.M. van Nispen tot Pannerden

Het laatste decennium wordt veel gepubliceerd over Seizoengebonden Stemmingsstoornissen (Seasonal Affective Disorder, SAD) en lichttherapie. Alhoewel vooralsnog vele vragen onbeantwoord blijven, zijn er redenen om aan te nemen dat lichttherapie ee...

Verwarrend hechtingsgedrag bij

H.P. America, W. Teer

In een klinische les wordt het verwarrende hechtingsgedrag beschreven van mensen met een borderline-persoonlijkheidsstoornis (BPS). Het gedrag wordt verondersteld ten grondslag te liggen aan de dreigende escalatie van gevoelens van machteloosheid ...

Focus: Een beoordelingsschaal voor zorg aan chronisch psychiatrische patiënten

L.J. van der Werf, A.W. Goedhart

De Zorg-Aanbod-Schaal is een schaal, ontwikkeld voor de beschrijving van zeven aspecten van geboden zorg aan intramuraal en semimuraal verblijvende chronisch psychiatrische patiënten. Het domein van de ZAS bestrijkt de verschillende levensgebieden...

Hulp bij zelfdoding aan psychiatrische patiënten

M. van der Lijn, W.A. Nolen, W.J. Schudel

Hulp bij zelfdoding aan psychiatrische patiënten is nog steeds een controversieel onderwerp. In dit artikel worden allereerst enkele argumenten op een rij gezet die door verschillende groeperingen en personen zijn gehanteerd in de discussie of het...

Schaamte en depressie

J. Bollen

Schaamtegevoelens worden minder vaak dan schuldgevoelens in verband gebracht met de symptomen en het ontstaan van depressie. Daarom wordt in dit artikel het fenomeen schaamte nader toegelicht, eerst vanuit de psychoanalyse en de self-psychologie, ...

De predictieve waarde van psychologische variabelen voor het beloop van eetstoornissen bij adolescenten

T. van der Ham, D.C. van Strien, H. van Engeland

Onderzoeksresultaten naar prognostische factoren bij eetstoornissen zijn niet erg eenduidig. De aandacht richtte zich tot nog toe vooral op de predictieve waarde van eetgedrag, ziekteduur, comorbiditeit en demografische variabelen in groepen met g...

Praecoxgevoel en psychose-indirectie

C.P.F. Lemke

Zowel tijdens de diagnostiek van psychosen (Rümkes praecoxgevoel) als bij de kunst van het interpreteren van poëzie (Riffaterres indirecties) doen zich kostbare momenten van onzekerheid voor. Het praecoxgevoel verwijst daarbij vooral naar het uitb...

Behandeling van chronische posttraumatische stress-stoornis met fluvoxamine.

M.C. de Boer, W. op den Velde, P.R.J. Falger, J.E. Hovens, J.H.M. de Groen, H. van Duijn

De farmacologische behandeling van 24 Nederlandse deelnemers aan het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, lijdend aan een posttraumatische stress-stoornis (PTSS), wordt beschreven. Deze groep - met objectief vastgestelde zeer belastende traumati...

Polymerase-kettingreactie en psychiatrie

A.H. Veefkind, C.A. Moggré

Een belangrijke doorbraak binnen de moleculaire biologie is de recente techniek: `polymerase chain reaction' (PCR). Met deze techniek kan in relatief korte tijd een specifieke DNA-sequentie in grote hoeveelheid worden aangemaakt. Hiermee ontstaan ...

De diagnostiek en de psychofarmacologische behandeling van trichotillomanie

J.P.C. Jaspers

In dit artikel worden op basis van de recente literatuur twee vragen beantwoord. De eerste vraag betreft de diagnostiek: kan trichotillomanie worden opgevat als een variant van obsessief-compulsieve stoornis? De tweede vraag betreft de behandeling...

De diagnose `psychopathie'; ten onrechte in onbruik?

A. Schadé, G.F. Koerselman

De diagnose psychopathie omvatte vroeger tal van psychiatrische ziektebeelden die tegenwoordig onder de persoonlijkheidsstoornissen zouden worden gekwalificeerd. Sinds de jaren veertig heeft Cleckly door middel van zijn standaardwerk `The Mask of ...

Culturele en religieuze aspecten van rouw- en traumaverwerking naar aanleiding van de Bijlmerramp

J.T.V.M. de Jong, M.M. van Schaik

Bij het vliegtuigongeluk in de Bijlmermeer in oktober 1992 kwamen 43 mensen om het leven en werden 400 huishoudens ontruimd. De meeste slachtoffers behoorden tot kwetsbare allochtone culturele groeperingen met een verhoogd risico op een ongunstige...

Psychoanalytische steungevende psychotherapie

R.C. van der Mast, J.M.J. Smorenburg, F. de Jonghe

In dit artikel wordt psychoanalytische steungevende psychotherapie (PSP) beschreven als een specifieke therapeutische methode, gebaseerd op de psychoanalytische theorie.

De psychoanalytische psychotherapieën kunnen worden beschreven aan de hand ...

Focus

J.A. Swinkels

Dit artikel gaat in op de ontwikkeling van richtlijnen in de psychiatrie, alsmede de bezwaren hiertegen en de problemen bij hun implementatie. Hierbij spelen methodologische bezwaren en remmende maatschappelijke ontwikkelingen een rol. Bezwaren en...

Opnamevervangende dagbehandeling op open psychiatrische afdelingen van algemene ziekenhuizen

N.W. Poelijoe, A.H. Schene, B. van Wijngaarden, B.P.R. Gersons

Onderzocht werd in hoeverre de resultaten van een gecontroleerd en gerandomiseerd onderzoek binnen de Psychiatrische Universiteitskliniek Utrecht naar de mogelijkheden van opnamevervangende dagbehandeling van toepassing zijn op de Nederlandse PAAZ...

De relatie tussen roken en schizofrenie

H.L.I. Nijman, H.L.G.J. Merckelbach, D.P. Ravelli

Uit diverse studies blijkt dat schizofrene patiënten meer roken dan normale proefpersonen maar ook meer dan niet-schizofrene psychiatrische patiënten. Er is wel gesuggereerd dat het excessieve rookgedrag van de schizofrene patiënt verband zou houd...

J.M.J. Smorenburg, R.C. van der Mast, F. de Jonghe

Psychodynamische persoonlijkheidsdiagnostiek

EDITIE 1994/3

16 maart 2004

In dit artikel worden verschillende psychodynamische benaderingswijzen besproken die van dienst kunnen zijn om tot zorgvuldige persoonlijkheidsdiagnostiek te komen alvorens tot indicatiestelling over te gaan en een behandeling te starten. Achteree...

Prognoses van psychiaters

EDITIE 1994/3

16 maart 2004

G.J.M. Hutschemaekers

In dit artikel staat de arbeidsmarktpositie van psychiaters centraal. In 1982 voorspelde Schnabel dat er een fors overschot aan psychiaters dreigde. In 1987 was er echter sprake van een groot tekort. Dat kwam doordat hij geen rekening had gehouden...

T.K. Birkenhäger, M. Vegt

Fenelzine: een vergeten MAO-remmer met een specifiek indicatiegebied

EDITIE 1994/3

16 maart 2004

De klassieke MAO-remmer fenelzine wordt, in tegenstelling tot de Angelsaksische landen, in Nederland vrijwel niet meer voorgeschreven. In dit artikel worden de meer recente studies naar de effectiviteit van fenelzine bij de atypische depressie, de...