Artikelen

De buurt als sleutel: sociale indicatoren en het gebruik van geestelijke gezondheidszorg

N.C.H.F. Gunther, E.O. Noorthoorn, H.J.F.R. Hamers, J.T.V.M. de Jong, Ch.D. Kaplan, M.W. de Vries

De GGZ heeft als taak adequate psychosociale en psychiatrische zorg te leveren aan mensen die deze hulp nodig hebben. Het wordt nogal eens betwijfeld of de GGZ ook in staat is deze taak doelmatig te vervullen. Deze twijfel kan vertaald worden in...

Primaire preventie van schizofrenie: ideevorming

F. de Groot, L. D'Halleweyn

Ondanks alle aandacht die er gaat naar preventie, blijft primaire preventie in de kou staan, zeker wat betreft schizofrenie. Onderzoek bij high-riskpopulaties toont nochtans aan dat er in veel gevallen reeds premorbied heel wat kleine afwijkingen ...

Lucide dromen

R.A.F. Evers, B.J.M. van de Wetering

In dit artikel wordt het fenomeen van de lucide droom besproken. Lucide dromen zijn dromen waarin de dromer wakker is ten aanzien van de droomwereld. Allereerst wordt ingegaan op de droomtheorie van Rechtschaffen, die het begrip `reflecteren' cent...

Patiëntenvoorlichting in de chronische psychiatrie

T.F. van Wel, P.P.M. Stapels, M.G.C. de Leeuw

De voorgestelde wijzigingen in structuur van de gezondheidszorg en het wetsontwerp inzake de geneeskundige behandelingsovereenkomst wijzen op het belang van patiëntenvoorlichting in de geesteijke gezondheidszorg. Daarnaast wordt verslag gedaan van...

Behandeling, `Expressed Emotion' en psychoserecidief bij recent ontstane schizofrene stoornissen

D.H. Linszen, P.M.A.J. Dingemans, W.F. Scholte, J.W. van der Does, M.A. Nugter, M.E. Lenior

Het effect van een gezinsgerichte behandeling op het beloop van psychosen werd onderzocht bij 76 patiënten met schizofrenie en daaraan verwante stoornissen. Naast de invloed van de behandeling (standaardbehandeling versus standaardbehandeling plus...

Lithium en zwangerschap

E.C.A. Collumbien, H.C.L.V. Kock

Om vrouwen die tijdens de zwangerschap lithium gebruiken zo goed mogelijk te informeren en te begeleiden is het nodig om de risico's van lithium voor de foetus te kennen. Vanaf 1974 wordt lithium geassocieerd met de anomalie van Ebstein, een conge...

De prevalentie van psychiatrische comorbiditeit bij Dementie van het Alzheimer Type (DAT); een literatuuroverzicht

J.G.E Janzing, J.M.P. Bouwens, H.H.J. Fennema, R.J. Teunisse, F.G. Zitman

Dit artikel biedt een kritisch overzicht van het tot dusverre gepubliceerde onderzoek naar de prevalentie van depressies, psychotische symptomen en gedragsstoornissen bij patiënten met Dementie van het Alzheimer Type (DAT). Voor elk van deze vorme...

Aan autisme verwante stoornissen; een ontwikkelingspsychopathologische benadering als model voor hulp op maat

F. Verheij, H. van Loon

In vergelijking met autisme zijn er twee- tot driemaal zoveel kinderen met aan autisme verwante stoornissen. De diagnostiek en classificatie daarvan is moeilijk en eerst in het laatste decennium wordt hieraan in toenemende mate aandacht besteed.

...Lees verder

Het beloop van schizofrenie in Afrika

H.B.P.E. Gernaat

Dit artikel betreft een literatuurstudie naar het beloop van schizofrenie in Afrika. In twee grote studies van de Wereld Gezondheidsorganisatie werd gesteld dat deze ziekte, gedefinieerd volgens ICD-9-criteria, milder verloopt in Afrika dan in het...

Ambulante behandeling van sterk gedragsgestoorde licht verstandelijk gehandicapten (SGLVG)

A. van Minnen, K.A.L. Hoogduin, L.A.G. Peeters, H.T.M. Smedts

Onlangs is een nieuwe vorm van behandelen geïntroduceerd voor sterk gedragsgestoorde licht verstandelijk gehandicapten (SGLVG). Hierbij worden SGLVG-patiënten door een ambulant team behandeld in hun eigen woonomgeving. Een belangrijk voordeel van ...

Territoriale aspecten van de manie

T. Kuipers

Manisch gedrag overschrijdt de sociaal geaccepteerde grenzen van het `mijn en `dijn en is daarom als een variant van territoriaal gedrag te beschrijven. In het artikel wordt aan de hand van enkele patiënt-vignetten getoond dat de manicus enerzijds...

Acute psychiatrie in de RIAGG s in Nederland; een populatieonderzoek

B.P.R. Gersons, P.P.G. Hodiamont, M.C.H. Donker, C.A.Th. Rijnders, H.R. Hull, L. van den Bogerd

Onderzoek naar wie gebruik maken van de acute dienst van de RIAGG s, toont het volgende beeld. Het betreft een relatief jonge populatie van wie velen alleenstaand zijn en ongehuwd. Een klein deel beschikt niet over een vaste verblijfplaats. Weinig...

Pillen en praten

J. Spijker

Overdrachtsproblemen en moeilijkheden rondom de verdeling van taken en verantwoordelijkheden worden als grootste struikelblokken gezien in behandelingen waarbij een psychotherapeut voor de psychotherapie en een psychiater voor de medicatie betrokk...

Van paranoia tot waanstoornis

J. Vink, P. Rijnierse

Na bespreking van een casus wordt een schets gegeven van de historische ontwikkeling van het paranoiabegrip. Kraepelin gaf een nieuwe definitie van de paranoia, waardoor strikte afgrenzing van dementia praecox mogelijk was. Latere onderzoekers twi...

Positieve schizotypie

M.G. Vollema, G.J. Geurtsen

Schizotypie is de hypothetische, tot schizofrenie predisponerende, persoonlijkheidsorganisatie die lijkt te zijn samengesteld uit drie onafhankelijke dimensies, te weten Positieve Schizotypie, Cognitieve Desorganisatie en Negatieve Schizotypie. De...

`Crisisbehandeling in deeltijd

J.L. Staal, F.C.G. van Gils

In dit artikel wordt een vorm van deeltijdbehandeling beschreven voor acute psychiatrische problematiek. Na een inleiding betreffende verschillende recente onwikkelingen binnen de deeltijdbehandeling, worden de knelpunten genoemd die hebben geleid...

Lithium bij patiënten met een schizofrenie

S. Leutscher, J.W. Louwerens, J. Korf, C.J. Slooff

In deze literatuurstudie onderzoeken de auteurs het nut van behandeling met lithium bij patiënten met een schizofrenie. Analyse van de twaalf gecontroleerde en veertien ongecontroleerde en gevalsonderzoeken laat onder andere zien dat lithium in al...

Schizofrenie: kosten, baten en behoeften

R. Giel, D. Wiersma

Dit artikel introduceert problemen bij de kosten-batenanalyse betreffende schizofrenie. Het belang van de beschouwing van de variatie rond de gemiddelde uitkomst wordt getoond aan de hand van het Drentse substitutieproject. Daarna wordt de methode...

Case-management: een functionele organisatievorm van de zorg voor de chronisch psychiatrische patiënt

M. van der Velden, W.M.J. Hassing

In dit artikel wordt kort ingegaan op de plaats en de inhoud van case-management in de Nederlandse situatie. Er wordt een relatie gelegd tussen case-management en de zich wijzigende opvattingen over de organisatie van de geestelijke gezondheidszor...

De reactie van Nederlandse behandelaars op de suïcide van een patiënt

Verslag van een onderzoek naar de reactie van psychiaters en arts-assistenten op de suïcide van een patiënt. Arts-assistenten maken meer suïcides mee dan psychiaters. De kans op het meemaken van een suïcide is de laatste jaren toegenomen. De Neder...

De Geriatric Depression Scale

R.M. Kok, Th.J. Heeren, A.M. van Hemert

De Geriatric Depression Scale (GDS) is een zelfbeoordelingslijst voor depressie specifiek ontwikkeld voor ouderen. Uit de literatuur blijkt dat de betrouwbaarheid en validiteit van de GDS tot nu toe vergelijkbaar of iets beter zijn dan die van de ...

Chronische hervallers tijdens de ontwenningsbehandeling

G. Pype, R. Vanacker

In het ontwenningsverloop situeert het chronisch hervallen zich in de overgangsfase tussen de chronische verslaving en de beginnende abstinentie. De patiënt ervaart twee ik-personen, een zogenaamd `verslaafd ik en een `nuchter ik , die elk beurtel...

De lichamelijke screening bij jeugdpsychiatrische patiënten - een evaluatie

G.M.A. Westermann, S.H. Hartman-Faber

Lichamelijke ziektebeelden komen veelvuldig voor bij psychiatrische patiënten. De betekenis van deze lichamelijke aandoeningen voor de psychiatrische behandeling varieert. Er is nog geen overeenstemming over de wijze waarop onderzoek naar lichamel...

Proefschriften van psychiaters in kaart gebracht

H.G.M. Rooijmans

Een indicator van de wetenschappelijke ontwikkeling van de Nederlandse psychiatrie is het aantal psychiaters dat is gepromoveerd. Bij een onderzoek hiernaar werd mede gebruikgemaakt van een eerder uitgevoerde inventarisatie door Schnabel in 1982. ...