Wetenschappelijk tijdschrift voor psychiaters, artsen in opleiding tot psychiater en andere geïnteresseerden
Edit

Artikelen

Vorige nummers

Redactioneel

Heeft de e-sigaret een plaats als rookstopmiddel binnen de ggz?

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
M. Destoop

De implementatie van rookvrije geestelijke gezondheidszorg (ggz) heeft de voorbije jaren een belangrijke versnelling doorgemaakt. In Nederland geldt sinds 2025 een wettelijk rookverbod voor alle ggz-instellingen; in Vlaanderen zijn de eerste psych...

Lees verder
Wetenschapsnieuws

Slaap en psyche

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
S. Stougie

Insomnia, waarbij slaapproblemen leiden tot disfunctioneren overdag, speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling en behandeling van diverse psychiatrische aandoeningen. Vier recente studies tonen nieuwe klinische inzichten: de verhoogde depressi...

Lees verder
Opinie

Onderzoek naar afbouw van stemmingsstabilisatoren vraagt om een andere studieopzet

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
A. Dols, P.B. van der Meer, E.J. Regeer, P. van de Ven

Het afbouwen van psychofarmaca is een dynamisch en individueel proces dat zich niet goed leent voor een gerandomiseerde, gecontroleerde studie. Wij betogen dat een alternatieve studieopzet beter recht doet aan de variatie en complexiteit van de af...

Lees verder
Onderzoeksartikel

Levenslang antipsychotica? Een kwalitatieve analyse van vragen over afbouwen

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
S. Crutzen, J.J. van Os, S. Castelein

De meerderheid van antipsychoticagebruikers wil op een gegeven moment stoppen met hun antipsychoticum en velen doen dit zonder hun arts te raadplegen.1 Naar schatting is 60% niet therapietrouw.1 Therapieontrouw resulteert in een vier keer hoger ri...

Lees verder
Overzichtsartikel

Het belang van een DLMO-bepaling bij het starten en stoppen van melatonine bij minderjarigen

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
M. Baens, M. Danckaerts

Melatonine is een endogeen hormoon dat geproduceerd en uitgescheiden wordt door de pijnappelklier. Het hormoon heeft een belangrijke functie in het circadiaan ritme en wordt voornamelijk tijdens de nacht vrijgemaakt, met een maximale plasmaconcent...

Lees verder
Proefschriftartikel

Persoonlijkheid bij psychose: klinisch relevant? Link met ziekte-inzicht en symptoomstress

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
A.N. Scholte-Stalenhoef, L.L. Boyette, G.H.M. Pijnenborg

Psychotische stoornissen bestaan uit een heterogene samenstelling aan positieve symptomen (wanen en hallucinaties), negatieve symptomen, cognitieve symptomen met desorganisatie, motorische verschijnselen en veranderde stemming.1 Individuele diagno...

Lees verder
Klinische Praktijk

Elektroconvulsietherapie bij patiënt met de ziekte van Huntington en depressie: een casusbespreking

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
S. van Meerbeeck, V. Coppens, L. van Diermen, Y. Madani, D. Schrijvers

De ziekte van Huntington (ZvH) is een autosomaal overgedragen neurodegeneratieve aandoening, die wereldwijd 4,88 per 100.000 mensen treft.1 De aandoening komt in Europa en Noord-Amerika frequenter voor dan in andere regio’s.1 De meest prominente k...

Lees verder
Klinische Praktijk

Pseudobulbair affect in de prodromale fase van psychose: een casusbeschrijving

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
P. Vanbrabant, L. van Hilst, S. Estercam

In sociale interactie en emotionele communicatie zijn lachen en huilen fundamentele menselijke uitingen. Wanneer lach- of huilbuien niet in verhouding tot, of incongruent zijn met, de onderliggende emoties, of optreden zonder prikkel, kan dit wijz...

Lees verder
Klinische Praktijk

Autonomiebevorderend beleid in de praktijk: een psychotherapeutisch perspectief

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
M.K. de Sonnaville, H.L. Van, N. Kooiman, P. van Wijngaarden

Autonomiebevorderend beleid (ABB) is ontwikkeld om mensen met chronische suïcidaliteit en zelfbeschadiging te ondersteunen in het doorbreken van disfunctionele afhankelijkheidspatronen en het bevorderen van de eigen regie. Het wordt vooral aangewe...

Lees verder
Impactvol Nederlands-Vlaams Onderzoek

Vroege afbouw van antipsychotica versus onderhoudsmedicatie na een eerste psychose

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
I.E. Sommer

Waarom dit onderzoek?

Wanneer patiënten remissie bereikt hebben na een eerste psychose, willen zij doorgaans graag de antipsychotische medicatie afbouwen. Toch wordt doorgaans onderhoudsmedicatie geadviseerd omdat dat de kans op terugval reduceer...

Lees verder
Algemeen

Wat je meemaakt telt: een combinatie­score van 14 omgevingsrisicofactoren voorspelt psychotische symptomen

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
D.C. Bouter

Waarom dit onderzoek?

Hoewel uit eerder onderzoek is gebleken dat diverse omgevingsrisicofactoren een rol spelen in het ontstaan van psychose is er nog weinig bekend over hun gezamenlijke impact. Met dit onderzoek beogen we inzicht te geven in de...

Lees verder
Impactvol Nederlands-Vlaams Onderzoek

Puberteit, hormonen en kwetsbaarheid: waarom sommige jonge meisjes psychotische ervaringen krijgen

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
L-K. Pries

Waarom dit onderzoek?

Puberteit is een cruciale levensfase waarin lichamelijke en hormonale veranderingen een sterke invloed hebben op het mentale welzijn. Hoewel deze periode vaak wordt gezien als een kwetsbare fase voor het ontstaan van stemmin...

Lees verder
Psychiatrie van de Toekomst

Een digitaal medicatiesysteem ter verbetering van therapietrouw bij ernstige psychiatrische aandoeningen

EDITIE 2026/02
30 januari 2026
A. van der Markt

Waarom dit onderzoek?

Ongeveer de helft van de patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening neemt de voorgeschreven medicatie niet consistent in, wat leidt tot negatieve uitkomsten zoals terugval, meer opnames, hogere sterfte en een grote...

Lees verder
Redactioneel

Overleeft de psychiater generatieve AI?

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
H.L. Van

De opkomst van AI-gedreven chatbots gaat de ggz fundamenteel veranderen. Hoewel op dit moment vanwege het risico op fouten menselijke supervisie als cruciaal wordt beschouwd, roept het de vraag op: hoe zal de rol van de psychiater veranderen? Of g...

Lees verder
Redactioneel

Het Tijdschrift in 2026

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
H.L. Van

Ook in het afgelopen jaar lieten Nederlandse en Vlaamse psychiaters opnieuw zien dat zij de traditie van wetenschappelijk schrijven koesteren. Wij ontvingen circa 120 reguliere artikelen, waarvan rond de 80% na review geaccepteerd wordt. Daarnaast...

Lees verder
Wetenschapsnieuws

Behandeling en etiologie van depressie

EDITIE 2026/01
5 januari 2026

Therapieresistente depressie blijft een belangrijk klinisch en maatschappelijk vraagstuk, met beperkte effectieve behandelopties en een aanzienlijke ziektelast. Vier recente studies bieden nieuwe, klinisch relevante perspectieven: over de frequent...

Lees verder
Onderzoeksartikel

Ervaringen van vrouwen met een signaleringsplan voor de zwangerschap en de post-partumperiode

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
J.W. Verboom, S.M. Hendriks, B. Geerling

Tijdens de zwangerschap bereiden vrouwen zich voor op het moederschap en worden ze blootgesteld aan veel veranderingen. Verhoogde emotionele labiliteit, fysieke en hormonale veranderingen en stemmingswisselingen zijn veelvoorkomende symptomen. Voo...

Lees verder
Onderzoeksartikel

Van meten naar verbeteren: een data­gedreven lerend netwerk in de ambulante ggz

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
M.J.M. Merkx, B. Dumas, A. Seinen, N. Gramberg, D. Schwegler, V. Karthaus, N. Kakes, K.M.F. Gorgels

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid benadrukt dat de kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg hoog is, maar onder druk staat.1 Kwaliteit van zorg is onder meer gerelateerd aan doeltreffendheid, doelmatigheid en toegankelijkheid....

Lees verder
Onderzoeksartikel

‘Vannacht werd ik volwassen’: ervaringen met transitiezorg op een HIC

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
T. Augustijn, K. Hagoort, E. Plokker, A. Dols, D. van Rappard, M.D.M. Faay

Jongeren die behandeld worden in de specialistische ggz maken doorgaans een overgang van de kinder- en jeugdpsychiatrie (KJP) naar de volwassenenpsychiatrie (VWP) zodra zij 18 jaar worden. Jongeren en hun naasten krijgen hierdoor een ander behande...

Lees verder
Overzichtsartikel

Cognitief functioneren bij psychose­spectrumstoornissen: stand van zaken

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
G.H.M. Pijnenborg, N. Boonstra, L. de Haan, L. van der Meer

Cognitieve functiestoornissen komen veelvuldig voor bij PSS. We zien dit terug in de typering van de voorganger van de term schizofrenie: dementia praecox.

Kraepelin (1919) omschreef dementia praecox als een vroegtijdige vorm van dementie en besc...

Lees verder
Klinische Praktijk

Diagnostische dilemma’s bij aanhoudende voedingsklachten en de noodzaak van geïntegreerde zorg

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
M.J. Besjes, J.J.E. Rovers

In de klinische praktijk is er een aanzienlijke mate van specialisatie binnen de medische sector, waarbij een scheiding bestaat tussen somatische en geestelijke gezondheidszorg (ggz). Binnen beide systemen is er vervolgens sprake van een hoge mate...

Lees verder
Klinische Praktijk

Een bijzondere hallucinatie bij de ziekte van Parkinson; reduplicatie of misidentificatie?

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
A.C. van Zadelhoff, J.T.H. van Asseldonk, J.J.D. Tilanus

De ziekte van Parkinson (ZvP) is een veelvoorkomende neurodegeneratieve aandoening die zich primair kenmerkt door motorische symptomen zoals rigiditeit, tremor en bradykinesie. Naast deze motorische verschijnselen komen echter ook niet-motorische ...

Lees verder
Referaat

Effectiviteit van cognitieve gedragstherapie gericht op suïcidepreventie bij psychose

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
I. van der Hoeven, J.D. Blom

Het aantal studies naar psychologische interventies ter preventie van suïcide bij personen met een psychose is beperkt. Gooding en collega’s onderzochten daarom in een gerandomiseerde, gecontroleerde trial de effectiviteit van cognitive behavioura...

Lees verder
Impactvol Nederlands-Vlaams Onderzoek

Kortdurende EMDR-therapie bij mensen met een persoonlijkheidsstoornis

EDITIE 2026/01
5 januari 2026
L. Hafkemeijer

Waarom dit onderzoek?

Persoonlijkheidsstoornissen (PS) ontstaan uit een wisselwerking van aanleg en omgevingsfactoren, waarbij ingrijpende ervaringen een belangrijke rol spelen. In deze studie onderzochten we of eye movement desensitization and r...

Lees verder
12345...233Volgende