Articles

M. Destoop

De implementatie van rookvrije geestelijke gezondheidszorg (ggz) heeft de voorbije jaren een belangrijke versnelling doorgemaakt. In Nederland geldt sinds 2025 een wettelijk rookverbod voor alle ggz-instellingen; in Vlaanderen zijn de eerste psych...

Scientific news

Slaap en psyche

S. Stougie

Insomnia, waarbij slaapproblemen leiden tot disfunctioneren overdag, speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling en behandeling van diverse psychiatrische aandoeningen. Vier recente studies tonen nieuwe klinische inzichten: de verhoogde depressi...

Opinion

Onderzoek naar afbouw van stemmingsstabilisatoren vraagt om een andere studieopzet

A. Dols, P.B. van der Meer, E.J. Regeer, P. van de Ven

Het afbouwen van psychofarmaca is een dynamisch en individueel proces dat zich niet goed leent voor een gerandomiseerde, gecontroleerde studie. Wij betogen dat een alternatieve studieopzet beter recht doet aan de variatie en complexiteit van de af...

Lifelong antipsychotics? A qualitative analysis of questions about phasing out

S. Crutzen, J.J. van Os, S. Castelein

De meerderheid van antipsychoticagebruikers wil op een gegeven moment stoppen met hun antipsychoticum en velen doen dit zonder hun arts te raadplegen.1 Naar schatting is 60% niet therapietrouw.1 Therapieontrouw resulteert in een vier keer hoger ri...

Review

The importance of a DLMO-measurement when starting and stopping melatonin in minors

M. Baens, M. Danckaerts

Melatonine is een endogeen hormoon dat geproduceerd en uitgescheiden wordt door de pijnappelklier. Het hormoon heeft een belangrijke functie in het circadiaan ritme en wordt voornamelijk tijdens de nacht vrijgemaakt, met een maximale plasmaconcent...

Thesis article

Personality in psychosis: clinically relevant? Links with clinical insight and symptom distress

A.N. Scholte-Stalenhoef, L.L. Boyette, G.H.M. Pijnenborg

Psychotische stoornissen bestaan uit een heterogene samenstelling aan positieve symptomen (wanen en hallucinaties), negatieve symptomen, cognitieve symptomen met desorganisatie, motorische verschijnselen en veranderde stemming.1 Individuele diagno...

Electroconvulsive therapy in a patient with Huntington’s disease and depression: a case-report

S. van Meerbeeck, V. Coppens, L. van Diermen, Y. Madani, D. Schrijvers

De ziekte van Huntington (ZvH) is een autosomaal overgedragen neurodegeneratieve aandoening, die wereldwijd 4,88 per 100.000 mensen treft.1 De aandoening komt in Europa en Noord-Amerika frequenter voor dan in andere regio’s.1 De meest prominente k...

Pseudobulbar affect in the prodromal phase of psychosis: a case report

P. Vanbrabant, L. van Hilst, S. Estercam

In sociale interactie en emotionele communicatie zijn lachen en huilen fundamentele menselijke uitingen. Wanneer lach- of huilbuien niet in verhouding tot, of incongruent zijn met, de onderliggende emoties, of optreden zonder prikkel, kan dit wijz...

Promoting autonomy in the treatment of chronic suicidality and self-harm: a psychotherapeutic perspective

M.K. de Sonnaville, H.L. Van, N. Kooiman, P. van Wijngaarden

Autonomiebevorderend beleid (ABB) is ontwikkeld om mensen met chronische suïcidaliteit en zelfbeschadiging te ondersteunen in het doorbreken van disfunctionele afhankelijkheidspatronen en het bevorderen van de eigen regie. Het wordt vooral aangewe...

Impactful Dutch-Flemish research

Vroege afbouw van antipsychotica versus onderhoudsmedicatie na een eerste psychose

I.E. Sommer

Waarom dit onderzoek?

Wanneer patiënten remissie bereikt hebben na een eerste psychose, willen zij doorgaans graag de antipsychotische medicatie afbouwen. Toch wordt doorgaans onderhoudsmedicatie geadviseerd omdat dat de kans op terugval reduceer...

General

Wat je meemaakt telt: een combinatiescore van 14 omgevingsrisicofactoren voorspelt psychotische symptomen

Impactful Dutch-Flemish research

D.C. Bouter

Waarom dit onderzoek?

Hoewel uit eerder onderzoek is gebleken dat diverse omgevingsrisicofactoren een rol spelen in het ontstaan van psychose is er nog weinig bekend over hun gezamenlijke impact. Met dit onderzoek beogen we inzicht te geven in de...

Puberteit, hormonen en kwetsbaarheid: waarom sommige jonge meisjes psychotische ervaringen krijgen

L-K. Pries

Waarom dit onderzoek?

Puberteit is een cruciale levensfase waarin lichamelijke en hormonale veranderingen een sterke invloed hebben op het mentale welzijn. Hoewel deze periode vaak wordt gezien als een kwetsbare fase voor het ontstaan van stemmin...

Psychiatry of the future

Een digitaal medicatiesysteem ter verbetering van therapietrouw bij ernstige psychiatrische aandoeningen

A. van der Markt

Waarom dit onderzoek?

Ongeveer de helft van de patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening neemt de voorgeschreven medicatie niet consistent in, wat leidt tot negatieve uitkomsten zoals terugval, meer opnames, hogere sterfte en een grote...

Editorial

Overleeft de psychiater generatieve AI?

H.L. Van

De opkomst van AI-gedreven chatbots gaat de ggz fundamenteel veranderen. Hoewel op dit moment vanwege het risico op fouten menselijke supervisie als cruciaal wordt beschouwd, roept het de vraag op: hoe zal de rol van de psychiater veranderen? Of g...

Editorial

Het Tijdschrift in 2026

H.L. Van

Ook in het afgelopen jaar lieten Nederlandse en Vlaamse psychiaters opnieuw zien dat zij de traditie van wetenschappelijk schrijven koesteren. Wij ontvingen circa 120 reguliere artikelen, waarvan rond de 80% na review geaccepteerd wordt. Daarnaast...

Scientific news

Behandeling en etiologie van depressie

Therapieresistente depressie blijft een belangrijk klinisch en maatschappelijk vraagstuk, met beperkte effectieve behandelopties en een aanzienlijke ziektelast. Vier recente studies bieden nieuwe, klinisch relevante perspectieven: over de frequent...

Women’s experiences with a pregnancy relapse prevention plan to prevent mental health symptom relaps

J.W. Verboom, S.M. Hendriks, B. Geerling

Tijdens de zwangerschap bereiden vrouwen zich voor op het moederschap en worden ze blootgesteld aan veel veranderingen. Verhoogde emotionele labiliteit, fysieke en hormonale veranderingen en stemmingswisselingen zijn veelvoorkomende symptomen. Voo...

From monitoring to improvement: a data-driven learning network in outpatient mental health care

M.J.M. Merkx, B. Dumas, A. Seinen, N. Gramberg, D. Schwegler, V. Karthaus, N. Kakes, K.M.F. Gorgels

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid benadrukt dat de kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg hoog is, maar onder druk staat.1 Kwaliteit van zorg is onder meer gerelateerd aan doeltreffendheid, doelmatigheid en toegankelijkheid....

‘I became an adult last night’: experiences with transitional care at a HIC

T. Augustijn, K. Hagoort, E. Plokker, A. Dols, D. van Rappard, M.D.M. Faay

Jongeren die behandeld worden in de specialistische ggz maken doorgaans een overgang van de kinder- en jeugdpsychiatrie (KJP) naar de volwassenenpsychiatrie (VWP) zodra zij 18 jaar worden. Jongeren en hun naasten krijgen hierdoor een ander behande...

Review

Cognitive functioning in psychotic spectrum disorders: current status and clinical implications

G.H.M. Pijnenborg, N. Boonstra, L. de Haan, L. van der Meer

Cognitieve functiestoornissen komen veelvuldig voor bij PSS. We zien dit terug in de typering van de voorganger van de term schizofrenie: dementia praecox.

Kraepelin (1919) omschreef dementia praecox als een vroegtijdige vorm van dementie en besc...

Diagnostic dilemmas in persistent nutritional complaints and the need for integrated care

M.J. Besjes, J.J.E. Rovers

In de klinische praktijk is er een aanzienlijke mate van specialisatie binnen de medische sector, waarbij een scheiding bestaat tussen somatische en geestelijke gezondheidszorg (ggz). Binnen beide systemen is er vervolgens sprake van een hoge mate...

A unique hallucination in the context of Parkinson’s disease: reduplication or misidentification?

A.C. van Zadelhoff, J.T.H. van Asseldonk, J.J.D. Tilanus

De ziekte van Parkinson (ZvP) is een veelvoorkomende neurodegeneratieve aandoening die zich primair kenmerkt door motorische symptomen zoals rigiditeit, tremor en bradykinesie. Naast deze motorische verschijnselen komen echter ook niet-motorische ...

Abstract

Effectiviteit van cognitieve gedragstherapie gericht op suïcidepreventie bij psychose

I. van der Hoeven, J.D. Blom

Het aantal studies naar psychologische interventies ter preventie van suïcide bij personen met een psychose is beperkt. Gooding en collega’s onderzochten daarom in een gerandomiseerde, gecontroleerde trial de effectiviteit van cognitive behavioura...

Impactful Dutch-Flemish research

Kortdurende EMDR-therapie bij mensen met een persoonlijkheidsstoornis