Nummer 2026 / 1

H.L. Van

De opkomst van AI-gedreven chatbots gaat de ggz fundamenteel veranderen. Hoewel op dit moment vanwege het risico op fouten menselijke supervisie als cruciaal wordt beschouwd, roept het de vraag op: hoe zal de rol van de psychiater veranderen? Of g...

Redactioneel

Het Tijdschrift in 2026

H.L. Van

Ook in het afgelopen jaar lieten Nederlandse en Vlaamse psychiaters opnieuw zien dat zij de traditie van wetenschappelijk schrijven koesteren. Wij ontvingen circa 120 reguliere artikelen, waarvan rond de 80% na review geaccepteerd wordt. Daarnaast...

Wetenschapsnieuws

Behandeling en etiologie van depressie

Therapieresistente depressie blijft een belangrijk klinisch en maatschappelijk vraagstuk, met beperkte effectieve behandelopties en een aanzienlijke ziektelast. Vier recente studies bieden nieuwe, klinisch relevante perspectieven: over de frequent...

Onderzoeksartikel

Ervaringen van vrouwen met een signaleringsplan voor de zwangerschap en de post-partumperiode

J.W. Verboom, S.M. Hendriks, B. Geerling

Tijdens de zwangerschap bereiden vrouwen zich voor op het moederschap en worden ze blootgesteld aan veel veranderingen. Verhoogde emotionele labiliteit, fysieke en hormonale veranderingen en stemmingswisselingen zijn veelvoorkomende symptomen. Voo...

Onderzoeksartikel

Van meten naar verbeteren: een datagedreven lerend netwerk in de ambulante ggz

M.J.M. Merkx, B. Dumas, A. Seinen, N. Gramberg, D. Schwegler, V. Karthaus, N. Kakes, K.M.F. Gorgels

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid benadrukt dat de kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg hoog is, maar onder druk staat.1 Kwaliteit van zorg is onder meer gerelateerd aan doeltreffendheid, doelmatigheid en toegankelijkheid....

Onderzoeksartikel

‘Vannacht werd ik volwassen’: ervaringen met transitiezorg op een HIC

T. Augustijn, K. Hagoort, E. Plokker, A. Dols, D. van Rappard, M.D.M. Faay

Jongeren die behandeld worden in de specialistische ggz maken doorgaans een overgang van de kinder- en jeugdpsychiatrie (KJP) naar de volwassenenpsychiatrie (VWP) zodra zij 18 jaar worden. Jongeren en hun naasten krijgen hierdoor een ander behande...

Overzichtsartikel

Cognitief functioneren bij psychosespectrumstoornissen: stand van zaken

G.H.M. Pijnenborg, N. Boonstra, L. de Haan, L. van der Meer

Cognitieve functiestoornissen komen veelvuldig voor bij PSS. We zien dit terug in de typering van de voorganger van de term schizofrenie: dementia praecox.

Kraepelin (1919) omschreef dementia praecox als een vroegtijdige vorm van dementie en besc...

Klinische Praktijk

Diagnostische dilemma’s bij aanhoudende voedingsklachten en de noodzaak van geïntegreerde zorg

M.J. Besjes, J.J.E. Rovers

In de klinische praktijk is er een aanzienlijke mate van specialisatie binnen de medische sector, waarbij een scheiding bestaat tussen somatische en geestelijke gezondheidszorg (ggz). Binnen beide systemen is er vervolgens sprake van een hoge mate...

Klinische Praktijk

Een bijzondere hallucinatie bij de ziekte van Parkinson; reduplicatie of misidentificatie?

A.C. van Zadelhoff, J.T.H. van Asseldonk, J.J.D. Tilanus

De ziekte van Parkinson (ZvP) is een veelvoorkomende neurodegeneratieve aandoening die zich primair kenmerkt door motorische symptomen zoals rigiditeit, tremor en bradykinesie. Naast deze motorische verschijnselen komen echter ook niet-motorische ...

Referaat

Effectiviteit van cognitieve gedragstherapie gericht op suïcidepreventie bij psychose

I. van der Hoeven, J.D. Blom

Het aantal studies naar psychologische interventies ter preventie van suïcide bij personen met een psychose is beperkt. Gooding en collega’s onderzochten daarom in een gerandomiseerde, gecontroleerde trial de effectiviteit van cognitive behavioura...

Impactvol Nederlands-Vlaams Onderzoek

Kortdurende EMDR-therapie bij mensen met een persoonlijkheidsstoornis

L. Hafkemeijer

Waarom dit onderzoek?

Persoonlijkheidsstoornissen (PS) ontstaan uit een wisselwerking van aanleg en omgevingsfactoren, waarbij ingrijpende ervaringen een belangrijke rol spelen. In deze studie onderzochten we of eye movement desensitization and r...

Psychiatrie van de Toekomst

Mentalization-based treatment bij de antisociale-persoonlijkheidsstoornis: een RCT onder daders met een proeftijd

E. Wuyts, L.C.S. Smallenburg

Waarom dit onderzoek?

Het risico op delinquent gedrag en recidive is hoger bij mensen met een antisociale-persoonlijkheidsstoornis. Er werd echter weinig onderzoek gedaan naar het behandelen van deze doelgroep wegens een historische scepsis over ...