Previous issues

3 juni 2025

M. Koster

Waarom dit onderzoek?

De prevalentie van tabaksgebruik bij patiënten met een schizofreniespectrumstoornis is uitzonderlijk hoog: bijna 70% rookt, 2 tot 3 keer zoveel als in de algemene bevolking. Roken wordt niet alleen geassocieerd met vroegtijd...

Psychiatry of the future

Euthanasie bij jongeren met psychiatrische stoornissen

R.A.L. Beekman. R.H. Wichers

3 juni 2025

Waarom dit onderzoek?

Euthanasie bij jongeren op basis van ondraaglijk en uitzichtloos psychiatrisch lijden leidt tot ethische dilemma’s. Wettelijk kunnen Nederlandse jongeren vanaf 12 jaar een euthanasieverzoek indienen. Beperkte wetenschappelij...

Reactie op ‘De verpleegkundig specialist als zorgverantwoordelijke: kansen en uitdagingen’

M. de Leeuw, J. van den Berg, J. Juffer, W. Borren, G. Sibon, K. Nederveen

22 april 2025

In het artikel ‘De verpleegkundig specialist als zorgverantwoordelijke: kansen en uitdagingen’ bespreken Van Til e.a. de rol van de verpleegkundig specialist (VS) in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en stellen zij de vraag i...

Reactie op ‘De artsen in opleiding tot psychiater zijn de toekomst van de psychiatrie in Europa’ en ‘De opleiding psychiatrie: 10 jaar vooruit’

15 mei 2025

J.J. Luykx, P. Kraanen

Met veel interesse lazen wij de artikelen De artsen in opleiding tot psychiater zijn de toekomst van de psychiatrie in Europa van Gezels en Konings en De opleiding psychiatrie: 10 jaar vooruit van Strijbos e.a. over de toekomst van opleiden van ps...

Reactie op ‘Naar effectieve publieke mentale gezondheidszorg in de 21ste eeuw’

15 mei 2025

W.M.N.J. Buis

Met veel belangstelling las ik het artikel Naar effectieve publieke mentale gezondheidszorg in de 21ste eeuw van Popma.

Het gaat over een belangrijk onderwerp: een overkoepelend, langetermijnplan om preventie van mentale problemen nu eens echt go...

Editorial

Hoe kunnen we het tekort aan psychofarmaca oplossen?

T.K. Birkenhäger

Net zoals bij andere medische specialismen is er in de psychiatrische zorg steeds vaker sprake van een tekort aan medicatie. Dit speelt in geheel Europa, maar Nederland wordt wel zwaar getroffen.1 Het gaat dan om o.a. olanzapine (suspensie voor in...

Scientific news

Somatiek en psychiatrie

Jury report publication prize

C.F.M. van Hooijdonk

Lagere sterfte onder psychiatrische patiënten door sepsis

Sepsis is een zeer heftige ontstekingsreactie van het lichaam op een infectie. Hierbij raken organen beschadigd. Bij sommige patiënten daalt de bloeddruk zo sterk dat er onvoldoende zuurst...

Juryrapport publicatieprijs artsen in opleiding tot psychiater 2023-2024

R.M.C. Klaassen, M.J.A. Van Den Bossche, E. Warreman, M. Boks, R.J. Duvivier

Sinds de instelling in 1997 heeft de juryprijs van het Tijdschrift voor Psychiatrie als doel om Nederlandse artsen in opleiding tot psychiater (aiossen) en Vlaamse arts-specialisten in opleiding (ASO’s) te stimuleren om een wetenschappelijk artike...

Opinion

Hoe stevig is de wetenschappelijke basis van het concept positieve gezondheid?

C.H. Vinkers, C.L. Chiu

Van oudsher werd gezondheid, ook door de WHO, gedefinieerd als de afwezigheid van ziekte. Er is steeds meer bewustwording dat gezondheid niet alleen draait om de afwezigheid van ziekte, maar dat ook het welbevinden en de veerkracht van een persoon...

Commentary

Zorgen om de beschikbaarheid van het olanzapinedepot in Nederland

M. Russcher, J. van Breeschoten, R. Moss, J.G.W. Kosterink, F. Mermi, B. van de Lagemaat, M. Bakker, S.R.T. Veerman

Geneesmiddelentekorten − ook van psychofarmaca − vormen de laatste jaren helaas een hardnekkig probleem in Nederland. Zo kampten in 2024 ruim 4,5 miljoen mensen met beschikbaarheidsproblemen van geneesmiddelen en was er in 13% van de gevallen zelf...

Original research

Inpatient behavioural therapy program for depression: a first effect measurement

C. Hennipman-Herweijer, C. Vrijmoeth, L.A. Bergsma, H.G. Ruhé, B. van den Brink

Een ernstige depressie is een van de meest voorkomende psychische ziekten en heeft een hoge gezondheidslast.1 Volgens de Nederlandse Richtlijn Depressie zijn psychotherapeutische en medicamenteuze behandelingen aanbevolen bij matige aanhoudende of...

Review

Family accommodation and an obsessive-compulsive disorder: a meta-analysis and systematic review

J. De Witz, M. Danckaerts

Een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) is een chronische angststoornis gekarakteriseerd door de aanwezigheid van ongewenste en terugkerende gedachten of gevoelens (obsessies) die leiden tot angstklachten. Deze obsessies leiden vaak tot gedragin...

Clinical practice

First episode psychosis associated with increased volume of an arachnoid cyst in the posterior fossa

L. Van Buggenhout, F-L. De Winter

Door toenemend gebruik van hersenbeeldvorming worden er steeds vaker incidentele bevindingen gedaan, zoals arachnoïdale cystes (AC’s).1 AC’s zijn meestal congenitale intracraniële ophopingen van cerebrospinaal vocht die gevormd worden door het spl...

Clinical practice

Fahr’s disease and mania: case report and literature review

B. Daems, K. Noppe, P. Sienaert

De ziekte van Fahr is een zeldzame neurodegeneratieve aandoening die wordt veroorzaakt door bilaterale, symmetrische verkalkingen in de basale ganglia. De aandoening wordt gekenmerkt door een breed scala aan neurologische en psychiatrische symptom...

Clinical practice

Methylphenidate and lisdexamfetamine toxicity in a patient with ADHD after gastric bypass

A. Doyle, S. Stes, E. Berkmans, M. Destoop

Obesitas, gedefinieerd als een body mass index (BMI) > 30 kg/m², is een chronische ziekte die wereldwijd voorkomt en door de World Health Organization (WHO) wordt beschouwd als een toenemende globale epidemie. Volgens de WHO zijn er wereldwijd ong...

Abstract

Antipsychoticagebruik en opname na eerste psychose én cannabisgebruiksstoornis

S.K. Spoelstra, J. Bruins, A. Batalla, H. Knegtering

Gebruik van cannabis komt vaak voor bij mensen met een eerste psychose. Prevalentiecijfers van een comorbide cannabisgebruiksstoornis bij een eerste psychose variëren van 10% tot 50%.

Denissoff e.a. onderzochten de effectiviteit van verschillende...

Impactful Dutch-Flemish research

Risico op psychose voor lhb-personen: systematische review en meta-analyse

Impactful Dutch-Flemish research

J-P. Selten

Waarom dit onderzoek?

Volgens de social-defeat-hypothese is de combinatie van gering aanzien, herhaalde vernedering en geringe homeostatische controle van dopaminerge neuronen in mesencefalon en striatum een risicofactor voor een non-affectieve p...

Effectiviteit van lamotrigine bij bipolaire stoornis: systematische review en meta-analyse

R. Wesseloo

Waarom dit onderzoek?

De medicamenteuze behandeling van de bipolaire stoornis is complex, de kans op terugval is hoog en vaak is combinatietherapie nodig. Er zijn verschillen tussen richtlijnen wat betreft aanbevelingen voor het gebruik van lamot...

Psychiatry of the future

Patiëntgerichte uitkomsten van individuele psychotherapie: een kwalitatieve meta-analyse

I. Graat

Waarom dit onderzoek?

De resultaten van psychotherapie worden doorgaans gemeten met aandoeningspecifieke symptoomvragenlijsten, maar mogelijk sluiten deze niet aan bij behandeluitkomsten die patiënten zélf rapporteren. Daarnaast vraagt de recente...

Zwijgen over taperingstrips helpt patiënten niet

26 maart 2025

J. van Os, P.C. Groot

Zorgprofessionals die iets hopen te leren van de bijdrage ‘Afbouwen van psychofarmaca: een kritisch overzicht van de wetenschappelijke evidentie’ zullen zich waarschijnlijk afvragen waarom Van Haaren e.a. daarin niets melden over afbouwen met tape...

Reactie op: ‘Cytisine: even werkzaam en veilig als varenicline tegen nicotineverslaving’