Issue

E. van Dellen

AI is ontdekt als mentale gezondheidscoach en therapeut. Rien Van gaf in een vorig redactioneel al een overzicht van de theoretische (on)mogelijkheden van therapeutische relaties met generatieve AI.1 Er is duidelijk potentie voor blended care – ee...

Scientific news

Nieuwe inzichten in suïcidepreventie

S. Stougie

Suïcidaliteit ontstaat zelden uit één oorzaak en vraagt om interventies op meerdere niveaus. Vier recente studies laten zien hoe suïcidepreventie zich uitstrekt van vroege signalering en acute behandeling tot gezinscontext en het functioneren van ...

Commentary

Wilsbekwaamheid beoordelen: houvast en nuance

I. Hein

Het artikel van Catthoor e.a. over wilsbekwaamheidsbeoordeling in de psychiatrie biedt een heldere introductie in de verschillende facetten van wilsbekwaamheid en het belang van betrouwbare beoordeling.1 De auteurs presenteren de MacArthur Compete...

Original research

HoNOS norms for SMI-patients in acute and long-term clinical care and in FACT care

E. de Beurs, J. Peen, U. Nabitz, M.B. de Koning

De Health of the Nation Outcome Scale (HoNOS) is een beoordelingsschaal voor de psychische gezondheid en het functioneren van mensen met psychische klachten. De HoNOS werd eind vorige eeuw in Engeland ontwikkeld om de gezondheidstoestand en het so...

Review

Assesment of patient competence in psychiatry: an overview of recent instruments

K.C.E.E.R. Catthoor, L. Peetermans, R. Willems, J. Detraux, M. De Hert

Recente juridische ontwikkelingen in België en Nederland vereisen een grondige kennis van het begrip wilsbekwaamheid bij artsen en andere zorgbeoefenaars. In België zijn niet alleen de aangepaste Wet patiëntenrechten, de Wet op voorlopige bewindvo...

Essay

Rejection sensitivity dysphoria: a critical reflection

A. van Asselt

Mensen zeiden vaak tegen mij dat ik te veel bezig was met wat anderen van me vonden. Bij het minste of geringste dacht ik dat iedereen mij haatte. Twee blauwe vinkjes op WhatsApp zonder antwoord, en ik voelde meteen een knoop in mijn maag. Ik zag ...

Essay

Differentiating crises in people with intellectual disabilities

J. Wieland

Crisissen bij mensen met een verstandelijke beperking spelen zich regelmatig af op het grensvlak van de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking (zvb).

Beide domeinen hebben een eigen visie, een ei...

Essay

The GDPR as a barrier to scientific progress in forensic psychiatry

P. Habets

De implementatie van de General Data Protection Regulation (GDPR) heeft in heel Europa geleid tot praktische obstakels voor onderzoekers. Hoewel het belang van privacybescherming onmiskenbaar is, leidt de strikte interpretatie van deze wetgeving t...

A psychotic decompensation after meningioma surgery

F.G.P. van Velthoven, I.C. de Graaf

Een meningeoom is de meest voorkomende intracraniële tumor van het centrale zenuwstelsel.1 De Nederlandse jaarprevalentie is 1600 patiënten.2 Hierbij zijn vrouwen drie keer vaker aangedaan dan mannen, met incidenties van respectievelijk 4,5 en 1,8...

Abstract

Hartslagvariabiliteitbiofeedback ter bevordering van abstinentie van middelengebruik

N. Onderwater, J.D. Blom, A. Neven

Hartslagvariabiliteitbiofeedback (HRVB) is een gepersonaliseerde ademhalingsoefening resulterend in maximale variatie van de hartslag met potentiële doorbreking van autonome reacties als gevolg. Volgens een recente gerandomiseerde klinische studie...

Impactful Dutch-Flemish research

Trauma in de kindertijd en psychose: wat vier decennia aan onderzoek ons kan leren

Impactful Dutch-Flemish research

L. Zhou

Waarom dit onderzoek?

Waarom krijgen sommige mensen een psychose en anderen niet? Het ontstaan van een psychose wordt beïnvloed door zowel biologische als omgevingsfactoren. Al meer dan vier decennia wordt de associatie tussen vroegkinderlijk tra...

Verminderde foetale hoofdgroei bij kinderen van moeders met een psychotische stoornis

L.A.E.M. van Houtum

Waarom dit onderzoek?

Kinderen van ouders met een psychotische stoornis hebben een meer dan 50% verhoogd risico op psychische problemen, en meer dan 30% krijgt een ernstige psychiatrische aandoening in de vroege volwassenheid. Mogelijk speelt een...

Psychiatry of the future

Trauma of PTSS bij vluchtelingen en asielzoekers en sociaal functioneren na migratie

D.M. Karaszewska, A. Carlier

Waarom dit onderzoek?

Vluchtelingen en asielzoekers dragen vaak een zware psychische last. Vrijwel allen hebben traumatische gebeurtenissen meegemaakt en bij 13-25% ontwikkelt zich een posttraumatische-stressstoornis (PTSS) tegenover circa 3-6% i...

Editorial

Heeft de e-sigaret een plaats als rookstopmiddel binnen de ggz?

M. Destoop

De implementatie van rookvrije geestelijke gezondheidszorg (ggz) heeft de voorbije jaren een belangrijke versnelling doorgemaakt. In Nederland geldt sinds 2025 een wettelijk rookverbod voor alle ggz-instellingen; in Vlaanderen zijn de eerste psych...

Scientific news

Slaap en psyche

S. Stougie

Insomnia, waarbij slaapproblemen leiden tot disfunctioneren overdag, speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling en behandeling van diverse psychiatrische aandoeningen. Vier recente studies tonen nieuwe klinische inzichten: de verhoogde depressi...

Opinion

Onderzoek naar afbouw van stemmingsstabilisatoren vraagt om een andere studieopzet

A. Dols, P.B. van der Meer, E.J. Regeer, P. van de Ven

Het afbouwen van psychofarmaca is een dynamisch en individueel proces dat zich niet goed leent voor een gerandomiseerde, gecontroleerde studie. Wij betogen dat een alternatieve studieopzet beter recht doet aan de variatie en complexiteit van de af...

Original research

Lifelong antipsychotics? A qualitative analysis of questions about phasing out

S. Crutzen, J.J. van Os, S. Castelein

De meerderheid van antipsychoticagebruikers wil op een gegeven moment stoppen met hun antipsychoticum en velen doen dit zonder hun arts te raadplegen.1 Naar schatting is 60% niet therapietrouw.1 Therapieontrouw resulteert in een vier keer hoger ri...

Review

The importance of a DLMO-measurement when starting and stopping melatonin in minors

M. Baens, M. Danckaerts

Melatonine is een endogeen hormoon dat geproduceerd en uitgescheiden wordt door de pijnappelklier. Het hormoon heeft een belangrijke functie in het circadiaan ritme en wordt voornamelijk tijdens de nacht vrijgemaakt, met een maximale plasmaconcent...

Thesis article

Personality in psychosis: clinically relevant? Links with clinical insight and symptom distress

A.N. Scholte-Stalenhoef, L.L. Boyette, G.H.M. Pijnenborg

Psychotische stoornissen bestaan uit een heterogene samenstelling aan positieve symptomen (wanen en hallucinaties), negatieve symptomen, cognitieve symptomen met desorganisatie, motorische verschijnselen en veranderde stemming.1 Individuele diagno...

Electroconvulsive therapy in a patient with Huntington’s disease and depression: a case-report

S. van Meerbeeck, V. Coppens, L. van Diermen, Y. Madani, D. Schrijvers

De ziekte van Huntington (ZvH) is een autosomaal overgedragen neurodegeneratieve aandoening, die wereldwijd 4,88 per 100.000 mensen treft.1 De aandoening komt in Europa en Noord-Amerika frequenter voor dan in andere regio’s.1 De meest prominente k...

Pseudobulbar affect in the prodromal phase of psychosis: a case report

P. Vanbrabant, L. van Hilst, S. Estercam

In sociale interactie en emotionele communicatie zijn lachen en huilen fundamentele menselijke uitingen. Wanneer lach- of huilbuien niet in verhouding tot, of incongruent zijn met, de onderliggende emoties, of optreden zonder prikkel, kan dit wijz...

Promoting autonomy in the treatment of chronic suicidality and self-harm: a psychotherapeutic perspective

M.K. de Sonnaville, H.L. Van, N. Kooiman, P. van Wijngaarden

Autonomiebevorderend beleid (ABB) is ontwikkeld om mensen met chronische suïcidaliteit en zelfbeschadiging te ondersteunen in het doorbreken van disfunctionele afhankelijkheidspatronen en het bevorderen van de eigen regie. Het wordt vooral aangewe...

Impactful Dutch-Flemish research

Vroege afbouw van antipsychotica versus onderhoudsmedicatie na een eerste psychose

I.E. Sommer

Waarom dit onderzoek?

Wanneer patiënten remissie bereikt hebben na een eerste psychose, willen zij doorgaans graag de antipsychotische medicatie afbouwen. Toch wordt doorgaans onderhoudsmedicatie geadviseerd omdat dat de kans op terugval reduceer...

General

Wat je meemaakt telt: een combinatiescore van 14 omgevingsrisicofactoren voorspelt psychotische symptomen