Het boek biedt de lezer een overzicht van enkele belangrijke keerpunten en bevindingen binnen de geschiedenis van de kinder- en jeugdpsychiatrie. Het centrale thema is de algemene begripsvorming. Dit boek is een vervolg op het eerste deel, waarin de psychiatrische aandoeningen centraal stonden. Het boek bestaat uit zeven delen, die elk een bepaalde tijdsperiode (van voor 1900 tot heden) beschrijven. Elk deel is opgebouwd uit een uitgebreide inleiding met hierin een overzicht van de voor die specifieke tijdspanne geldende verschuivingen en wordt gevolgd door een aantal voor deze periode als klassiekers geldende en typerende artikelen. Verschillende thema’s komen in het boek aan bod, waarbij er onder meer aandacht is voor de geschiedenis van voor 1900, observatie en beïnvloeding, het gebruik van de term ‘kinderpsychiatrie’, interactief denken, gedragsbeïnvloeding, wetenschappelijk onderzoek, psychofarmaca en integratief denken. Het is niet gemakkelijk in de geschiedenis van de kinder- en jeugdpsychiatrie een rode draad te vinden en hiervan een overzicht te geven. Hoewel het niet de opzet van de auteurs was volledig te zijn in hun beschrijvingen, zijn zij er wonderwel in geslaagd een treffende selectie van artikelen te maken die de lezer zeker zal fascineren. Daarnaast kunnen talrijke interessante referenties worden teruggevonden die de lezer met een nog verdergaande interesse in deze (geschiedkundige) literatuur zullen bekoren. Sommige citaten en beschreven artikelen worden enkel Frans- of Duitstalig weergegeven, hetgeen voor lezers met een beperktere talenkennis storend kan zijn. Het betreft hier echter slechts kleinere gedeeltes uit het meer dan 700 pagina’s tellende boek. Het gebrek aan illustraties kan een bewuste keuze geweest zijn, maar gebruik van wat meer beeldmateriaal had de soms grote stukken tekst enigszins kunnen onderbreken. In het algemeen geldt dat het boek een goed geschreven en interessant naslagwerk is voor studenten, (kinder- en jeugd)psychiaters en gedragswetenschappers. Het doet nadenken en moedigt de lezer aan stil te staan bij de huidige stand van zaken en bij de ontwikkelingen binnen de kinderen jeugdpsychiatrie. Ook maakt het boek het mogelijk het heden te vergelijken met het verleden. Daarbij zien we enerzijds dat er een bijzondere ontwikkeling binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie heeft plaatsgevonden en anderzijds dat er op sommige domeinen sprake is van blijvende dynamiek en veranderingen, maar tevens van het terugblikken en het opnieuw oppakken van eerdere onderzoekslijnen en vroegere theorieën. Rest nog te eindigen met de woorden van de dichter T.S. Eliot ‘We zullen niet ophouden met ontdekken en het einde van alle ontdekking zal zijn, aan te komen waar we vertrokken en de plaats te kennen voor de eerste keer.’ Hetgeen mooi de hoop van de auteurs weergeeft om het verleden dynamisch in plaats van statisch te hanteren.

S. Wilson