achtergrond Het psychoanalytisch referentiekader omvat theorieën over de persoonlijkheid, over de normale en pathologische ontwikkeling en over veranderingsmogelijkheden. Voorts beschrijft het psychotherapeutische processen, interventietypen en de therapeutische relatie. Dit leidt tot een breed scala van behandelvormen zowel wat betreft duur en intensiteit als in mate van het geven van inzicht. Tevens kunnen behandelvormen variëren in het theoretisch focus, zoals gerichtheid op overdracht, op het verbeteren van mentaliseren of op het verminderen van disadaptieve afweerstijlen.
doel Doelstelling van de presentatie is de deelnemers kennis te laten nemen van de meest relevante theoretische en conceptuele ontwikkelingen op het gebied van het hedendaagse psychoanalytische referentiekader.
methoden Literatuuroverzicht over de invloed van verschillende wetenschappelijke domeinen op theoretische en klinische psychoanalytische concepten.
resultaten Het blijkt dat het psychoanalytisch kader zich goed laat onderzoeken met behulp van concepten en methoden afkomstig uit andere wetenschappelijke domeinen zoals de neurowetenschappen, human infant research, cognitieve wetenschappen en gehechtheidsonderzoek. Dit heeft enerzijds geleid tot een bijstelling van centrale concepten in de psychoanalyse zoals het onbewuste, verdringing, intrapsychisch conflict en weerstand en (tegen)overdracht. Anderzijds krijgen deze psychoanalytische concepten daarmee ook een plaats in deze wetenschapsgebieden en geven daar soms richting aan.
conclusie Het psychoanalytisch referentiekader is mede met behulp van methoden en concepten uit andere wetenschapsdomeinen goed te onderzoeken. Resultaten daarvan leiden tot aanpassingen in de omschrijving en toepassing van psychoanalytische concepten.