achtergrond Steunen is een belangrijk aspect van alle psychiatrische behandelingen. In de klassieke, psychoanalytische visie leidt interpretatie, indien het goed gaat, tot inzicht, wat op zijn beurt tot persoonlijkheidsverandering leidt. We betwisten dit uitgangspunt niet, maar stellen dat een ander, tot nog toe onderschat mechanisme eveneens een belangrijke rol speelt: adequate steun leidt, indien het goed gaat, tot persoonlijkheidsverandering, wat op haar beurt inzicht bevordert.
doel Bespreken van de theorie van adequate steun vanuit een hedendaagse psychoanalytische visie.
methoden Uitwerken van het theoretisch concept op basis van recente psychoanalytische literatuur.
resultaten Essentieel is dat interne objectrelaties vitale aspecten van de persoonlijkheid representeren. Verandering van deze objectrelaties is cruciaal met betrekking tot persoonlijkheidsverandering. De heersende controverse over het relatieve belang van enerzijds interpretatie of duiding en anderzijds de therapeutische relatie, kan worden geherformuleerd als een controverse over het relatieve belang van enerzijds (adequate) interpretatie en anderzijds (adequate) steun. Het is van groot belang onderscheid te maken tussen adequate en inadequate steun. Adequate steun is de oordeelkundige gratificatie van in de kindertijd niet toereikend bevredigde ontwikkelingsbehoeften, zoals deze naar voren komen in de archaïsche aspecten van de therapeutische relatie. Op deze wijze kan de controverse over het belang van techniek of therapeutische relatie worden herleid tot divergerende opvattingen over het relatieve belang van interpretatie en gratificatie.
conclusie Adequate steun heeft meer veranderingspotentieel dan tot nog toe wordt vermoed. De kracht van adequate steun is vooral gelegen in het oproepen van het ervaren van dissonanstie tussen twee incongruente aspecten binnen de therapeutische relatie. Beide aspecten worden wel in de actuele relatie ervaren, maar het ene aspect wordt bepaald door het heden en het andere door het verleden.