achtergrond Elektroconvulsieve therapie (ect) in Nederland mag zich verheugen in een duidelijke revival ten opzichte van de periode enkele decaden terug. Echter de mate waarin dit plaatsvindt en de kwaliteit van de behandeling zijn nog onvoldoende in kaart gebracht.
doel Het onderzoeken van de hedendaagse Nederlandse praktijk van de toepassing van elektroconvulsieve therapie en de naleving door psychiaters van de (inter)nationale behandelrichtlijnen.
methoden Vragenlijstonderzoek onder psychiaters van alle ect-instellingen in universititaire en algemene ziekenhuizen (n = 24) en ggzinstellingen (n = 11), gericht op kenmerken van de pychiaters en instituten, dagelijkse klinische toepassing van ect en technische aspecten. De navolging van 16 criteria, gedestilleerd uit (inter)nationale richtlijnen, werd gescoord.
resultaten De respons was 94% (alle ziekenhuizen en 9 van de 11 ggz-instellingen). De meeste psychiaters hadden ruime klinische ervaring met ect (mediaan 10 jaren; interkwartielafstand (iqr) 4-15). Jaarlijks worden ongeveer 8,5 ect-sessies per 10.000 inwoners uitgevoerd. In 24% van de instituten wordt uitsluitend bilateraal behandeld, 26% gebruikt ultrabriefpulse-toediening, en 36% gebruikt een dosistitratiemethode. Diverse psychiaters bleken onbekend met de toegepaste pulswijdte (42%) en stroomkarakteristieken (12%). Acht van de 33 (24%) psychiaters rapporteerden dat niet altijd een psychiater aanwezig was tijdens de uitvoering van de ect, maar alleen de a(n)ios of geriater. Van de 16 gedefinieerde criteria werden er 14 in minstens 75% van de instellingen opgevolgd.
conclusie De toepassing van ect in Nederland neemt toe, maar is internationaal gezien beperkt. ect wordt meestal toegepast volgens (inter)nationale richtlijnen. Meestal wordt ect unilateraal gestart en worden leeftijdsafhankelijke doseringsmethoden gebruikt. Kennis over pulswijdte en stroomkarakteristieken onder psychiaters verdient aandacht. De implementatie van de nieuwe richtlijn ect biedt de kans voor verdere verbetering van de praktijk in Nederland.