achtergrond De associatie tussen medische aandoeningen en verhoogde sterfte is uitgebreid onderzocht in klinische en epidemiologische studies. Ook bij psychiatrische aandoeningen zoals depressie is vastgesteld dat zij tot verhoogde sterfte kunnen leiden. Hoewel van sociale factoren bekend is dat zij geassocieerd zijn met ziekte en ziektebeloop, is er weinig onderzoek gedaan naar sterfte bij dit soort factoren.
doel Vaststellen of eenzaamheidsgevoelens een verhoogde kans geven op sterfte onder ouderen.
methoden In een prospectief cohortonderzoek (amstel) werd onder 4051 thuiswonende Amsterdammers in de leeftijdscategorie van 65-84 jaar de tienjaarsmortaliteit vastgesteld voor mannen en vrouwen. Een Cox proportional-hazards regressiemodel werd gebruikt voor gevoelens van eenzaamheid; er werd gecontroleerd voor diverse medische aandoeningen, psychiatrische aandoeningen, cognitief functioneren, dagelijks functioneren en sociodemografische factoren.
resultaten Gevoelens van eenzaamheid kwamen voor bij 871 (21,5%) ouderen. onderdtweeëntachtig (12,0%) mannen en 689 (27,5%) vrouwen rapporteerden gevoelens van eenzaamheid. De mortaliteits hazard(sterfte)ratio was 1,30 (95%-betrouwbaarheidsinterval (bi) 1,04-1,62) bij mannen en 1,01 (95%-bi 0,87-1,17) bij vrouwen na correctie voor de diverse aandoeningen en factoren.
conclusie In dit grote onderzoek onder thuiswonende ouderen verhogen eenzaamheidsgevoelens het sterfterisico onder mannen. Eenzaamheidsgevoelens kunnen worden gezien als een belangrijke risicofactor voor sterfte onder oudere mannen. De biologische, psychologische en sociale mechanismen die ten grondslag liggen aan deze associatie verdienen verder onderzoek. Mogelijke verklaringen voor deze verhoogde sterfte zullen op het symposium worden besproken.