achtergrond In de eerste lijn is uitvoerig onderzoek verricht naar wijzen van consultvoering en de effectiviteit daarvan. Psychiatrische consulten, al dan niet ingebed in collaborative- caremodellen, zijn op verschillende wijzen vormgegeven.
doel Beschrijven van de mate van effectiviteit van psychiatrische consulten in de eerste lijn, van factoren die effectiviteit verhogen en van doelgroepen waarbij consulten tot nu toe effectief zijn gebleken.
methoden Meta-analytische review geïllustreerd met concrete voorbeelden.
resultaten Psychiatrische consulten waarbij de psychiater de patiënt daadwerkelijk ziet, een diagnose en behandelplan geeft en dat vastlegt in een consultation letter voor huisarts en patiënt, zijn de meest effectieve behandelwijze bevonden. Het consult kan plaatsvinden in de huisartsensetting of de patiënt kan eenmalig de psychiater bezoeken voor advies. Met name patiënten met somatoforme of depressieve stoornissen hebben baat bij consulten. In een meta-analyse is de gemiddelde effectgrootte rond de 0,6 bevonden. Afhankelijk van de gekozen uitkomstmaat kan dat oplopen tot 1,2. Patiënten verbeteren op functioneren, lichamelijke en psychische klachten en op mate van medische consumptie.
conclusie Psychiatrische consulten zijn effectief in de eerste lijn, met name bij somatoforme stoornissen en depressies, met een spreiding van 0,6 tot 1,2 in effectgrootte. Met name het functioneren van patiënten verbetert sterk. Het is noodzakelijk dat de psychiater de patiënt daadwerkelijk ziet en dat een duidelijke overdracht van het behandelplan plaatsvindt door middel van een consultation letter.