achtergrond  Agressief en delinquent gedrag bij jeugdigen wordt vooral in verband gebracht met externaliserend probleemgedrag. Het is dan ook niet verwonderlijk dat verschillende interventie- en preventiemaatregelen alsmede onderzoek bij deze specifieke groep zich primair richten op dit probleemgedrag. Het is echter voorstelbaar dat andere stoornissen, zoals een stoornis uit het autismespectrum (ass), in sommige gevallen ten grondslag liggen aan of van invloed zijn op het delinquente gedrag. Onderkennen van een ass is van belang voor het bieden van effectieve interventies ter preventie van verder delinquent gedrag. ass binnen de forensische populatie kan op verschillende manieren tot uiting komen. Ten eerste wordt het vóórkomen van symptomen van aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (adhd), gedragsstoornissen en middelenmisbruik steeds meer onderkend. Het onaangepaste gedrag dat kenmerkend is voor deze stoornissen kan leiden tot delictgedrag. Daarnaast is er groeiende aandacht voor de differentiatie tussen psychopathie en ass, gezien het gebrek aan empathie dat kenmerkend is voor beide stoornissen. Tot slot wordt er melding gemaakt van het vóórkomen van seksuele stoornissen bij jongeren met ass en mogelijk daaruit voortvloeiende zedendelicten. Voorhanden zijnde kennis op dit gebied is echter tot nu toe met name casuïstisch van aard.

doel Deze sessie beoogt een overzicht te geven van de huidige stand van zaken op dit gebied zowel wat betreft diagnostiek als behandelpraktijk. Daarnaast zullen tijdens de sessie een drietal onderzoeken worden gepresenteerd waarbij ingegaan wordt op het vóórkomen van ass bij ten eerste zeer jeugdige delinquenten met een externaliserende stoornis, ten tweede zeer jeugdige delinquenten met psychopathische kenmerken en ten derde zedendelinquenten.