Waarom dit onderzoek?

Atypische antipsychotica kunnen, zelfs bij korte gebruiksduur, gewichtstoename en diabetes mellitus type 2 veroorzaken. Ze dragen bij aan de gemiddeld 15 jaar kortere levensverwachting van mensen met schizofrenie. Behandeling met glucagonachtig peptide-1-agonist (zoals semaglutide) bij eerste signalen van metabole ontregeling zou deze gevolgen kunnen verminderen.

Onderzoeksvraag

Verbetert behandeling met semaglutide de glucoseregulatie bij patiënten met een psychosespectrumstoornis die recent (≤ 5 jaar) gestart zijn met clozapine of olanzapine?

Hoe werd dit onderzocht?

Deense clozapine- en olanzapinegebruikers met een psychosespectrumstoornis en een HbA1c-waarde ≥ 35 mmol/mol werden gerandomiseerd en kregen wekelijks semaglutide-injecties of placebo. De primaire uitkomstmaat was HbA1c-verandering na 26 weken. Secundaire uitkomstmaten waren onder andere gewicht, lipidespectrum en psychiatrische symptomen.

Belangrijkste resultaten

De onderzoekers includeerden 73 deelnemers; 65% vrouw, gemiddeld 35 jaar oud met een BMI van 36. De semaglutidegroep had een HbA1c-daling van 3,4 mmol/mol (-0,31%) versus een toename van 0,2 mmol/mol (0,02%) in de placebogroep, met een gecorrigeerd gemiddeld verschil van -0,25% (95%-BI: -0,33--0,16; p < 0,0001). Semaglutide leidde tot groter gewichtsverlies: gemiddeld -8,7 kg (-8,35%) versus een toename van 0,2 kg (0,18%) in de placebogroep, met een gemiddeld verschil van -9,2 kg (95%-BI: -13,3--5,1; p < 0,001). Er was geen significant verschil in lipidespectrum of psychiatrische symptomen.

Hoe zal dit onderzoek ons vak veranderen?

Semaglutide staat volop in de belangstelling. De onderzoekers presenteren de HbA1c-afname van 3,4 mmol/mol als een sterk effect, omdat een aanzienlijk deel van de interventiegroep hiermee onder de zelfgestelde afkapwaarde van 35 mmol/mol komt (NNT 2,5). Onduidelijk blijft echter of diabetes mellitus type 2 (HbA1c > 52 mmol/mol) wordt voorkomen. Daarnaast worden uitvallers in de interventiegroep niet meegenomen in de analyse, maar in de controlegroep wel. Bovendien gebruikte de interventiegroep minder olanzapine dan de controlegroep (10 versus 25 mg). Het gedemonstreerde gewichtsverlies lijkt hoopvol als remedie tegen de gewichtstoename als bijwerking van antipsychotica en is in lijn met recent Australisch onderzoek.2 Helaas wordt in een recente systematische review over semaglutidegebruikers met obesitas echter geconcludeerd dat zij na gemiddeld 1,5 jaar terug zijn op hun uitkomstgewicht.3 Is het dan toch te mooi om waar te zijn? Wat ons betreft geeft dit onderzoek in elk geval geen aanleiding om op grote schaal semaglutide voor te gaan schrijven.

Literatuur

1 Sass MR, Klausen MK, Schwarz CR, e.a. Semaglutide and early-stage metabolic abnormalities in individuals with schizophrenia spectrum disorders: a randomized clinical trial. JAMA Psychiatry 2026; 83: 128-38.

2 Siskind D, Baker A, Arnautovska U, e.a. Semaglutide for clozapine-treated patients with schizophrenia. Lancet Psychiatry 2025; 12: 493-503.

3 West S, Scragg J, Aveyard P, e.a. Weight regain after cessation of medication for weight management: systematic review and meta-analysis BMJ 2026; 392 :e085304.