De psychiater van morgen
In De psychiater van morgen onderzoekt psychiater Maurits Nijs de identiteit en de toekomst van het psychiatrisch vak. Hij stelt de vraag wat de psychiater nog uniek maakt in een tijd waarin taken verschuiven naar andere beroepsgroepen en waarin biologische, psychologische en sociale verklaringsmodellen voortdurend met elkaar concurreren.
Het boek is geschreven als reflectief essay, gericht op psychiaters, psychiaters in opleiding en anderen die nadenken over de positie van de psychiatrie binnen de geestelijke gezondheidszorg. Nijs wil hiermee aanzetten tot heroriëntatie: hoe kan het vak zich opnieuw profileren zonder te vervallen in eenzijdig biologisch of puur psychotherapeutisch denken?
In negen compacte hoofdstukken bespreekt Nijs de historische ontwikkeling van het vak, de veranderende rol van de psychiater en de noodzaak van een hernieuwde balans tussen medische kennis en menselijke betrokkenheid. Hij stelt dat psychiatrie geen loutere hersenwetenschap is, maar een hybride discipline die de complexiteit van menselijk lijden alleen recht kan doen door het biologische, psychologische en existentiële te verbinden.
Het boek slaagt goed in zijn doel: het biedt geen pasklare antwoorden, maar zet de lezer aan tot nadenken over de kern van het vak en de eigen beroepsidentiteit. Nijs’ betoog is zorgvuldig opgebouwd en helder geschreven, met een toon die zowel kritisch als constructief is.
Zijn brede blik – filosofisch, medisch, antropologisch – maakt het boek rijk aan perspectieven. Minder sterk is dat de argumentatie soms abstract blijft; concrete voorbeelden uit de klinische praktijk ontbreken grotendeels. Daardoor spreekt het boek vooral de reflectieve lezer aan, minder de clinicus die zoekt naar toepasbare handvatten.
Zelf ervoer ik dit boek als een belangrijke en actuele bijdrage aan de discussie over de toekomst van het vak. Nijs nodigt uit tot zelfonderzoek en herbezinning, zonder te vervallen in nostalgie of simplificatie. Een aanrader voor iedereen die nadenkt over wat psychiatrie wás, ís en vooral: wat ze nog kan worden.
Amsterdam, Boom, 2025
ISBN 978-90-244-7152-2
224 pagina’s
€ 27,95
Thomas Pattyn, psychiater, Boechout