achtergrond Vaak wordt aangenomen dat de afwezigheid van gedragsproblemen of psychiatrische symptomen de 'gelukkige' mens beschrijft. Het is echter aannemelijk dat deze individuen zonder gedrags- en emotionele problemen verschillen in de mate waarin zij zich gelukkig voelen of tevreden zijn over hun leven. Onderzoek naar de oorzaken van individuele verschillen in welbevinden en de overlap met psychopathologie zou kunnen bijdragen aan verbetering van preventie- en interventieprogramma's om degenen met probleemgedrag te helpen.
doel Het in kaart brengen van de oorzaken van individuele verschillen in welbevinden en de overlap van deze etiologische factoren met psychopathologie.
methoden Met vragenlijstonderzoek is in een grote groep adolescenten en hun broers en zussen informatie verzameld over welbevinden en psychopathologie. Welbevinden is gemeten met de Satisfaction with Life Scale (Diener e.a. 1985), de Subjective Happiness Scale (Lyubomirsky & Lepper 1999) en de kwaliteit-van-levenschaal (Cantril 1965). Psychopathologie is gemeten met de Youth Self Report (Achenbach & Rescorla 2001).
resultaten Ongeveer 30 tot 40% van de individuele verschillen in welbevinden wordt verklaard door genetische verschillen tussen mensen. De overgebleven 60 tot 70% wordt verklaard door omgevingsinvloeden die niet worden gedeeld door familieleden die opgroeien in hetzelfde gezin. Er is een negatief verband tussen welbevinden en psychopathologie (correlatie = -0,35). De genetische correlatie tussen welbevinden en psychopathologie is hoger dan -0,35 maar lager dan -1. Beide fenotypen worden dus gedeeltelijk door verschillende genen beïnvloed.
conclusie Individuele verschillen in welbevinden worden gedeeltelijk verklaard door verschillen in genetische aanleg. Er wordt geen volledige genetische overlap gevonden tussen welbevinden en psychopathologie. Beide constructen meten dus niet beide kanten van hetzelfde continuüm. Gezien de significante overlap in genetische factoren lijkt het zinvol om de oorzaken van individuele verschillen in welbevinden en de overlap met psychopathologie in kaart te brengen om te dienen als informatie voor het voorkómen en behandelen van psychopathologie.