achtergrond Klinische besluiten rond separaties worden veelvuldig gebaseerd op professionele ervaringskennis (Lendemeijer 2000). Er is discussie over de wijze waarop de geïdentificeerde risico's en beschermende factoren bij dit soort ingrijpende beslissingen transparant worden gemaakt. Er zijn instrumenten beschikbaar om de kortetermijnrisico's te taxeren, maar deze worden in Nederland zelden gebruikt (Van de Sande 2007). In een recent literatuuronderzoek van Cadeyren e.a. (2007) komt eveneens naar voren dat effectonderzoeken rond gestructureerde risicotaxatie in acute-opnameafdelingen schaars zijn. Bij Bavo-Europoort wordt sinds 2007 gewerkt met Crisis Monitor Acute Psychiatrie.
doel Het betreft hier een set van bestaande samenhangende observatie-instrumenten met predictieve en incident evaluerende mogelijkheden.
methoden Om het effect van de nieuwe werkwijze te toetsen werd een clustergerandomiseerde trial uitgevoerd waarbij de verschillen in agressie-incidenten en separatie-uren tussen de controle- en experimentele units werden vergeleken. In dit onderzoek werden alle 660 patiënten op de vier acute-opname-units geïncludeerd.
resultaten Na een baselineperiode van 10 weken en een experimentele periode van 30 weken bleek dat de duur van de separaties op de experimentele units vergeleken met de controle-units met 70% was afgenomen. Ook het aantal agressieincidenten was significant afgenomen. Het absolute aantal gesepareerde patiënten is niet significant afgenomen tijdens deze clustergerandomiseerde trial.
conclusie Bij dit project is het samenspel tussen onderzoeker en afdeling van essentieel belang geweest voor het welslagen van het project. Op het niveau van de afdeling is namelijk een cultuur ontstaan waarbij de verpleegkundigen de standaardrisicotaxatie onderdeel hebben gemaakt van hun dagelijks werk. De directe dagelijkse terugkoppeling heeft daarin motiverend gewerkt en wordt momenteel ook op andere afdelingen binnen Bavo-Europoort toegepast.