Wetenschappelijk tijdschrift voor psychiaters, artsen in opleiding tot psychiater en andere geïnteresseerden
  • EN
  • NL
Tijdschrift voor Psychiatrie
  • Tijdschrift
  • Terug naar hoofdmenu
    New articles Current issue Previous issues Special issues Book reviews
    Auteursrichtlijnen Over het tijdschrift Redactie Abonnementen Colofon Adverteren
    Current issue
    Nummer 2 / 2026 Jaargang 68
    Tijdschrift voor Psychiatrie
    2 / 2026

    Current issue
  • Accreditatie
  • Meetinstrumenten
  • Vacatures
Edit
  • EN
  • NL
  1. Home
  2. Artikelen
  3. Functionele polymorfismen in de mineraloco...
Book review

Functionele polymorfismen in de mineralocorticoïdreceptor: samenhang met cortisol awakening response na dexamethasontoediening

N. Van Leeuwen, M.D. Klok, E.R. De Kloet, S. WÜSt, F.G. Zitman, R.H. De Rijk
S-9

achtergrond Stressgerelateerde ziekten zoals depressie en ptss hangen samen met een verstoring van de hypothalamus-hypofyse-bijnierschorsas (hpa-as). De hoog affiene mineralocorticoïdreceptor (mr) en de laag affiene glucocorticoïdreceptor (gr) spelen een centrale rol in de regulatie van de hpa-as. De dexamethasonsuppressietest (dst) wordt veel gebruikt om de regulatie van de hpa-as te onderzoeken. Genetische variatie in het gr-gen blijkt een deel van de variatie in de reactiviteit van de hpa-as bij proefpersonen zonder symptomen te verklaren. Tevens hangt genetische variatie in de gr ook samen met psychiatrische symptomen. De rol van de mr is echter nauwelijks onderzocht.

doel Bepaling van het onderliggende mechanisme dat verantwoordelijk is voor de variatie in stressrespons en regulatie van de hpa-as. Hangt genetische variatie in het mr-gen betrokken bij deze variatie samen met psychiatrische symptomen?

methoden Een singlenucleotidepolymorfisme (snp) in een regulatoire regio van het mr-gen en een snp die een aminozuur in de mr verandert, zijn in vitro getest en in een associatiestudie met vrijwilligers zonder symptomen (n = 200). Bij deze vrijwilligers is de cortisolontwaakrespons (car) gemeten met en zonder toediening van 0,25 mg dexamethason (Dex) om 23:00 uur de avond ervoor.

resultaten en conclusie In vitro leidden deze snp's tot een verhoging van de transactivatieactiviteit van de mr. Beide snp's in het mr-gen bleken samen te hangen met de car na toediening van 0,25 mg dex. Genetische variatie in het mr-gen verklaart een deel van de variatie in de car na de dst. Naast de gr is dus ook de mr een belangrijke determinant van de dst en de car.

Twitter Facebook LinkedIn Mail WhatsApp
Published by the Stichting Tijdschrift voor Psychiatrie on behalf of the Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie and the Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie.

Over TvP

Over het tijdschrift Redactie Auteursrichtlijnen Colofon
Abonnementen Abonnee worden Adverteren

Contact

Redactiebureau Tijdschrift voor Psychiatrie
drs. S.L. (Lianne) van der Meer
Telefoon: 030 899 00 80
info@tijdschriftvoorpsychiatrie.nl

Copyright

Redactie en uitgever zijn niet aansprakelijk voor de inhoud van de onder auteursnaam opgenomen artikelen of van de advertenties. Niets uit dit tijdschrift mag openbaar worden gemaakt door middel van druk, microfilm of op welke wijze ook, zonder schriftelijke toestemming van de redactie.

© copyright 2026 Tijdschrift voor Psychiatrie