Home

Omslag 2020 10 kijk verder

Tijdschrift voor Psychiatrie 52 (2010) 4

Presentaties onderzoekslijnen

Nieuwe zelfrapportagevragenlijsten voor determinanten van gewelddadig gedrag

R.H.J. Hornsveld

PO-48

achtergrond Er zijn twijfels over de bruikbaarheid van zelfrapportagevragenlijsten bij forensisch psychiatrische patiënten. Een van de problemen met veelgebruikte vragenlijsten is dat ze gebruikmaken van de multiplechoicemethode.
doel Het ontwikkelen van betrouwbare en valide zelfrapportagevragenlijsten voor de verschillende determinanten van gewelddadig gedrag bij forensisch psychiatrische patiënten.
methoden We ontwierpen zelfrapportagevragenlijsten waarbij gebruik wordt gemaakt van de 'productiemethode'. Respondenten schrijven hun reactie op een prikkelende afbeelding of uitspraak op. Die antwoorden worden vervolgens door een onderzoeksassistent beoordeeld op een bepaald aspect van gewelddadig gedrag en gescoord op een likertschaal.
resultaten Volgens deze methode ontwierpen we zelfrapportagevragenlijsten voor vijandigheid, moreel besef, reactief en proactief agressief gedrag en dominantie. De items van de vragenlijsten werden eerst geselecteerd op interbeoordelaarsbetrouwbaarheid en interne consistentie. Van de overblijvende items werden vervolgens de test-hertestbetrouwbaarheid, factorstructuur en validiteit bepaald. Het psychometrisch onderzoek vond niet alleen plaats bij groepen klinische en poliklinische patiënten, maar ook bij volwassen en adolescente controlepersonen (allen mannen).
conclusie Definitieve versies van vier zelfrapportagevragenlijsten bleken over voldoende tot goede psychometrische eigenschappen te beschikken. Voor normen werden gegevens verzameld bij verschillende populaties controlepersonen.

Literatuur

Hornsveld, R.H.J., Muris, P., & Kraaimaat, F.W. (2009). Drie zelfrapportagevragenlijsten. Poortugaal: De Kijvelanden. Hornsveld, R.H.J., Muris, P., Kraaimaat, F.W., e.a. (2009). psychometric properties of the aggression questionnaire in dutch violent forensic psychiatric patients and secondary vocational students. Assessment, 16, 181-192. Hornsveld, R.H.J., Vermeulen, L., & Veldhuizen, G. van (2009). De ontwikkeling van de aangepaste versie van het Sociomorele Reflectie Meetinstrument (SRM-AV). Gedragstherapie, 42, 109-128.