Waarom dit onderzoek?

Vluchtelingen en asielzoekers dragen vaak een zware psychische last. Vrijwel allen hebben traumatische gebeurtenissen meegemaakt en bij 13-25% ontwikkelt zich een posttraumatische-stressstoornis (PTSS) tegenover circa 3-6% in de algemene bevolking (Gezondheidsraad 2016). Het is onduidelijk hoe trauma en PTSS het sociaal functioneren na migratie belemmeren.

Onderzoeksvraag

Wat is de relatie tussen trauma of PTSS en het sociaal functioneren van vluchtelingen en asielzoekers in de periode na migratie en welke sociale domeinen worden hierdoor het sterkst geraakt?

Hoe werd dit onderzocht?

In een systematische review includeerden de auteurs in totaal 38 studies (n ≈ 15.394 deelnemers), waarvan het merendeel crosssectioneel (n = 21).1

Belangrijkste resultaten

De resultaten laten zien dat trauma en PTSS samenhingen met beperkingen in verschillende domeinen van het sociaal functioneren. PTSS bij vluchtelingen en asielzoekers hing samen met stressoren na migratie, zoals taalproblemen, sociaal isolement en discriminatie. In één studie werd bovendien een hogere prevalentie van PTSS gevonden bij vluchtelingen die meer van dergelijke stressoren rapporteerden. Het risico op bias was minimaal in de kwalitatieve studies (n = 6), en hoog in de kwantitatieve studies, door beperkte generaliseerbaarheid en onduidelijke inclusiecriteria.

Hoe zal dit onderzoek ons vak veranderen?

Sociaal disfunctioneren is eerder regel dan uitzondering bij vluchtelingen met PTSS. Ondanks de correlationele aard van het merendeel van de bevindingen is het aannemelijk dat traumagerelateerde klachten en sociaal disfunctioneren bidirectioneel verbonden zijn. Voor de psychiater betekent dit dat behandeling van PTSS bij vluchtelingen altijd ingebed moet zijn in hun sociale context. Aandacht voor sociale stressoren, gemeenschapsverbinding en samenwerking met maatschappelijke ondersteuning sluit aan bij de huidige beweging naar netwerkzorg.

Literatuur

1 Perkins A, Michalek J, Dikomitis L, e.a. The impact of trauma and PTSD on social functioning in refugees and asylum seekers post-migration: systematic review. Br J Psychiatry 2025; online publicatie.