achtergrond Diurnale niveaus van cortisol worden bepaald door zowel het tijdstip op de dag als de tijd na ontwaken. Een direct gevolg daarvan is dat statistische analyse van epidemiologische onderzoeken die gebaseerd zijn op speekselcortisol vaak moeizaam is.
methode Gebruikmakend van een steekproef van 250 controlepersonen uit de Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (nesda) wordt getoond, dat een Generalized Additive Model (gam) met smoothed functies van absolute tijd en tijd na ontwaken als covariaten, kan corrigeren voor het inherente circadiaanse ritme met zijn afhankelijkheid van lichtstimuli.
resultaten De invloed van de individuele emotionele perceptie op het cortisolniveau, perceptie op het cortisolniveau, het primaire doel van veel cortisolonderzoeken, kan met gam geïsoleerd worden. Met een alternatieve benadering die veel wordt toegepast om te corrigeren voor tijd van ontwaken, een standaardisering van de geïnstrueerde tijd van opstaan, ontstaat bias bij het onderscheiden van groepen. Zoals eerder beschreven, werd een significant effect gevonden van monsterafname op een werkdag tegenover een niet-werkdag. Daarnaast is de dag van het jaar bepalend voor het cortisolniveau.
conclusie Statistische modellering met gam corrigeert voor het circadiaanse ritme in cortisol en maakt het mogelijk om subgroepen te vergelijken op basis van het cortisolpatroon over de ochtend in het geheel.