Home

Tvp18 09omslag kijk verder

Tijdschrift voor Psychiatrie 60 (2018) 6, 388 - 396

Overzichtsartikel

De effectiviteit van medicamenteuze en psychotherapeutische behandeling van comorbide angststoornissen bij patiënten met bipolaire stoornis

W.A.M. van der Veen, J.W. Renes, R.W. Kupka, E.J. Regeer

achtergrond De aanwezigheid van een comorbide angststoornis bij een bipolaire stoornis gaat vaak samen met een slechtere prognose. Over de behandeling van comorbide angststoornissen geven de richtlijnen voor de behandeling van de bipolaire stoornis summier advies.
doel Een overzicht geven van de effectiviteit van medicamenteuze en psychotherapeutische behandelingen van comorbide angststoornissen bij patiënten met een bipolaire stoornis.
methode Na systematisch literatuuronderzoek in PubMed, Embase, Cochrane en Psycinfo en screening van potentiële studies werden 11 studies geïncludeerd.
resultaten In vijf studies onderzocht men primair of secundair het effect van medicatie op de behandeling van comorbide angststoornissen. Uit één studie bleek dat olanzapine en lamotrigine effectief zijn bij de behandeling van de angststoornis, waarbij olanzapine effectiever was dan lamotrigine. Er werden tegenstrijdige resultaten gevonden voor quetiapine en valproïnezuur. Risperidon was in één studie niet effectief. Er werden geen studies gevonden die het effect van psychotherapeutische behandeling van comorbide angststoornissen onderzochten. In twee casestudies en vier studies waaraan ook patiënten met andere diagnosen dan een bipolaire stoornis deelnamen, werd een positief effect gevonden van gedragstherapie en cognitieve gedragstherapie (cgt) op de behandeling van de comorbide angststoornis.
conclusie Deze literatuurstudie laat zien dat er nog geen eenduidige wetenschappelijke evidentie is voor de behandeling van comorbide angststoornissen bij de bipolaire stoornis. Gezien de tegenstrijdige effecten van medicatie en de kans op complicaties heeft psychotherapie enige voorkeur. Indien deze onvoldoende werkzaam is, kan medicamenteuze behandeling overwogen worden.

trefwoorden angststoornis, behandeling, bipolaire stoornis, medicatie, psychotherapie