Home

Omslag 2020 10 kijk verder

Tijdschrift voor Psychiatrie 52 (2010) 4

Workshops

Psychiatrische diagnostiek als narratieve interactie

C.F.A. Milders, E. Nieweg

W-118

inhoud van de workshop Verhalen van patiënten over klachten en problemen worden in de diagnostiek gefixeerd in symptomen, syndromen (dsm iv-klassen) en diverse psychiatrische concepten. Tijdens dit vertaalproces waarin de psychiater de heterogene informatie noodzakelijkerwijs moet vereenvoudigen tot een overzichtelijke diagnose, gaat onvermijdelijk informatie verloren. Schokkende of pijnlijke verhalen stollen in medisch-technische contextloze hyponarratieven; van de kleurrijke film van het dramatische leven van de patiënt resteert een zwart-witfoto. In het psychiatrisch diagnostisch denken kan dit reducerend stollingsproces leiden tot denkfouten waarbij psychiatrische categorieën worden gezien als een reëel bestaande entiteit. Gevolgen hiervan zijn fixaties in de ziekterol en cirkelredeneringen zoals: hij is zo druk door de adhd. In de huidige psychiatrie wordt dit reductieproces versterkt door een sciëntistische attitude waarin eenzijdig de nadruk wordt gelegd op evidence-based medicine en zorgrationalisering. Van groot belang voor een goed begrip van patiënten is dat de psychiater steeds weer teruggrijpt op het oorspronkelijke patiëntenverhaal. Hierdoor worden diagnostische stollingen gedynamiseerd en gerecontextualiseerd. Achter vaste definities van bijvoorbeeld vernauwd bewustzijn, waan, ontbrekend ziektebesef, depressie blijken unieke patiëntenbelevingen (narratieven) schuil te gaan die nopen tot een voortdurend diagnostisch onderhandelingsproces: een afstemming van het verhaal van de patiënt en het professionele verhaal over de patiënt. Onder die afstemming valt ook het door de patiëntenvereniging Anoiksis gelanceerde alternatief voor schizofrenie: 'disfunctioneel perceptiesyndroom'. In de workshop zal het diagnostisch stollingsproces met de daarbij voorkomende denkfouten worden besproken. Daarnaast wordt bediscussieerd hoe dynamisering van onze psychiatrische begrippen kan leiden tot creatieve psychiatrische behandelingen.
vorm Twee korte voordrachten over de stolling en de dynamisering van diagnostische en psychiatrische concepten aan de hand van vignetten. Uitgaande van enkele stellingen wordt de discussie gestimuleerd.
leerdoelen Verruimen van de psychiatrische diagnostiek met meer oog voor het verhaal van de patiënt. Onderhandelen over de diagnose. Gevoelig worden voor eenzijdig biomedische fixaties van psychiatrische concepten en daarbij voorkomende denkfouten. Een creatieve kijk op psycho-educatie.