Home

Omslag 2020 10 kijk verder

Tijdschrift voor Psychiatrie 52 (2010) 4

Cursussen

Vroeger en verder: stabilisatiecursus complexe ptss, een kennismaking voor groepsleiders

E. Dorrepaal, K. Thomaes

C-82

inhoud van de cursus 'Vroeger en verder' (Dorrepaal e.a. 2008, vertaling/uitbreiding van protocol van Zlotnick 1997) is een groepsbehandeling voor vrouwen met een geschiedenis van seksueel misbruik of lichamelijk geweld en complexe posttraumatischestressklachten (ptss). Complexe ptss is een ptss gecompliceerd door symptomen als affectdysregulatie, dissociatie, verstoord zelfbeeld, interpersoonlijk functioneren, somatisatieklachten en zingevingsproblematiek. In deze Voorjaarscongrescursus voor behandelaren worden achtergrond en inhoud van het draaiboek gepresenteerd, als ook resultaten van ons pilotonderzoek en randomised controlled trial (Dorrepaal e.a. 2006). De stabilisatiecursus is een gesloten cursus die is gericht op het stabiliseren van de klachten, dat wil zeggen een fase-I-behandeling (Herman 1992). Traumatische ervaringen worden niet gedetailleerd besproken. Er is vooral aandacht voor het hanteren van gevolgen van de traumatische gebeurtenissen. De stabilisatiecursus wordt gegeven door twee groepsbegeleiders met cognitiefgedragstherapeutische ervaring en ervaring met de doelgroep en groepsbehandeling. Het koppel kan bestaan uit een psychiater, psychotherapeut en/of sociaal psychiatrisch verpleegkundige, die in staat zijn bij deze groep - die heftige overdrachtsgevoelens kan oproepen - hierop te reflecteren en goed samen te werken. De gebruikte methodieken in de cursus zijn psycho-educatie, cognitieve gedragstherapie en het aanleren van praktische vaardigheden, deels gebaseerd op Linehan. Thema's zijn slaapproblemen, dissociatie, herkennen van gevoelens, gedachtepatronen, woede, vertrouwen en wantrouwen, assertiviteit, schuld, schaamte en gevolgen voor huidige relaties. Praktische vaardigheden zijn: technieken om bepaalde klachten te verminderen of er beter mee om te gaan, bijvoorbeeld met nachtmerries, flashbacks, stemmingswisselingen en zelfbeschadigend gedrag.
vorm 1. Voordracht over achtergrond en effectiviteit van de cursus; 2. overzicht van de inhoud van de cursus; 3. toelichting op de werkwijze van de cursus; 4. dvd- en livedemonstraties van enkele sessies.
leerdoel 1. Achtergrondkennis over populatie en effectiviteit; 2. kennisnemen van selectie van de inhoud; 3. kennisnemen van de werkwijze van de stabilisatiecursus.

Literatuur

Dorrepaal, E., Thomaes, K., & Draijer, N. (2006). Stabilisatiecursus als antwoord op cPTSS. Tijdschrift voor Psychiatrie, 48, 217-222. Dorrepaal, E., Thomaes, K., & Draijer, N. (2008). Vroeger en Verder, stabilisatiecursus na misbruik of mishandeling. Handleiding groepsleider. Amsterdam: Harcourt Book Publishers. Herman, J.L. (1994). Trauma en herstel. Amsterdam: Wereldbibliotheek. Zlotnick, C., Shea, T.M., & Rosen, K. (1997). An affect-management group for women with post traumatic stress disorder and histories of childhood sexual abuse. Journal of Traumatic Stress, 10, 425-436.