Home

Tvp19 08 omslag kijk verder

Tijdschrift voor Psychiatrie 44 (2002) 2, 107 - 118

Overzichtsartikel

Lateralisatie bij schizofrenie: een meta-analyse

I.E.C. Sommer, A. Aleman, J.-P. Selten, N.F. Ramsey, A. Bouma, R. Kahn

achtergrond De laatste jaren zijn veel onderzoeken gedaan naar lateralisatie van hersenfuncties en -structuren bij schizofrenie. De resultaten van deze onderzoeken waren niet eenduidig.
doel Een overzicht geven van de literatuur die betrekking heeft op lateralisatie bij schizofrenie.
methode Meta-analyse van onderzoeken naar handvoorkeur, anatomische asymmetrie en dichotisch luisteren bij schizofrenie. De onderzoeken zijn opgespoord met behulp van Medline en PsychLit en via kruisreferenties.
resultaten Van de 16 onderzoeken naar niet-rechtshandigheid bij schizofrenie is de gemiddelde gewogen odds-ratio 2,15 (95%-betrouwbaarheidsinterval: 1,54-2,71). Uit de meta-analyses van 22 onderzoeken naar anatomische asymmetrie komt naar voren dat de hersenhelften bij schizofrenie significant minder asymmetrisch zijn en dat er vaker sprake is van asymmetrie in omgekeerde richting. In de meta-analyse van 10 dichotische luisteronderzoeken wordt geen significant verminderde lateralisatie bij schizofrenie gevonden. Wanneer alleen onderzoeken in beschouwing worden genomen die fonemen of rijmwoorden gebruikten, blijken schizofreniepatiënten wel een significant verminderde lateralisatie van taalfuncties te hebben.
conclusie Meta-analyse van de literatuur van de afgelopen tien jaar toont aan dat patiënten met schizofrenie vaker niet-rechtshandig zijn, dat de anatomische asymmetrie verminderd is en dat de functionele lateralisatie gemeten met dichotische luistertesten bij schizofrenie ook verminderd is. Deze drie bevindingen duiden op een stoornis in de ontwikkeling van de specialisatie van de hemisferen.

trefwoorden asymmetrie, lateralisatie, schizofrenie