Home

Tvp19 10 omslag kijk verder

Tijdschrift voor Psychiatrie 45 (2003) 10, 619 - 628

Essay

Kortdurend onderzoek naar de kosteneffectiviteit van langdurige psychotherapie

J. van Busschbach, R. Verheul

achtergrond  De doelmatigheid ofwel de kosteneffectiviteit van langdurige psychotherapie is vooralsnog onbekend. Dit kan negatieve consequenties hebben, omdat kosteneffectiviteit in toenemende mate gebruikt wordt als criterium in vergoedingsbesluiten.
doel  Nagaan welke stappen er genomen moeten worden om snel inzicht te krijgen in de kosteneffectiviteit van langdurige psychotherapie.
methode  Het doelmatigheidsonderzoek wordt in vier stappen beschreven: het opzetten van een model, het schatten van de kosten, het waarderen van de effecten en het schatten van de effecten. Vervolgens wordt bekeken hoe dit onderzoek toegepast kan worden bij het concretiseren van de kosteneffectiviteit van langdurige psychotherapie.
resultaten  In tegenstelling tot klinisch onderzoek, ligt bij kosteneffectiviteitonderzoek de nadruk niet zozeer op gerandomiseerd onderzoek binnen een sterk gecontroleerde testomgeving. Veeleer ligt de nadruk op valide schattingen van de echte kosten en effecten in de praktijk. Met behulp van (bestaand) naturalistisch onderzoek kunnen grote delen van het economische model ingevuld worden. In het verleden is deze strategie succesvol toegepast bij andere interventies. Toen bleek dat zelfs gedeeltelijk ingevulde economische modellen verrassende nieuwe inzichten kunnen geven bij beleidsvraagstukken. Gerandomiseerd onderzoek blijft natuurlijk wel wenselijk om de onderbouwing van de effectiviteit van langdurige psychotherapie verder te verstevigen.
conclusie  Ook wanneer de uitkomsten van gerandomiseerd onderzoek (nog) niet bekend zijn, bieden naturalistische onderzoeken en de hiervan afgeleide economische modellen mogelijkheden om beleidsbeslissingen te ondersteunen. Op deze manier kan proactief worden omgegaan met maatschappelijke beoordeling van de doelmatigheid van langdurige psychotherapie.

trefwoorden gezondheidseconomie, kosten, kosteneffectiviteitanalyses, psychotherapie